1. fĕrē — Lewis & Short
fĕrē and fermē (fĕrĕ, adv.Sanscr. dhar-, dhar-ami, to bear, support; Gr. root, qra-, in qrh=nus, stool, qro/nos, seat; Lat. firmus; cf.: forma, forum. Ferme is perh. a sup. form for ferime, v. Rib. Lat. Part. p. 6 sq. Erroneously, Varr.: ferme dicitur quod nunc fere: utrumque dictum a ferendo, quod id quod fertur est in motu atque adventat, L. L. 7, § 92 Müll.,
Aus. Epigr. 10, 5, 5),I approximately, closely, in two senses.
I With the idea of approach predominant, nearly, almost, well-nigh, within a little, for the most part, about (esp. with words of number, quantity, multitude; cf.: plerumque, vulgo).
a Form fere:
fere sexennis,Plaut. Poen. 4, 2, 80:
abhinc menses decem fere,Ter. Hec. 5, 3, 24; cf.:
fere abhinc annos quindecim,id. Phorm. 5, 8, 28:
fere in diebus paucis, quibus haec acta sunt, Chrysis vicina haec moritur,soon, only a few days after, id. And. 1, 1, 77:
quinta fere hora,about the fifth hour, Cic. Pis. 6, 13:
hora fere tertia,id. Att. 14, 20, 1:
tertia fere vigilia,Caes. B. G. 4, 23, 1:
sexcentos fere annos,Cic. Rep. 1, 48:
sexto decimo fere anno,id. ib. 2, 33:
anno fere ante, quam consul est declaratus,id. ib. 1, 5:
anno fere centesimo et quadragesimo post mortem Numae,id. ib. 2, 15; cf.:
anno trecentesimo et quinquagesimo fere post Romam conditam,id. ib. 1, 16:
decem fere annis post primos consules,id. ib. 2, 32; cf.
also: decessit fere post annum quartum quam, etc.,Nep. Arist. 3 fin.:
meus fere aequalis,Cic. Brut. 48, 179; cf. id. Off. 3, 1, 1:
ipsa Peloponnesus fere tota in mari est,id. Rep. 2, 4, 8; cf.:
totius fere Galliae legati ad Caesarem gratulatum convenerunt,Caes. B. G. 1, 30, 1:
totis fere a fronte et ab sinistra parte nudatis castris,id. ib. 2, 23, 4:
rerum omnium fere modus,Cic. Rep. 6, 18; cf.:
quam fere omnium constans et moderata ratio vitae,id. Clu. 16, 46:
ex omnibus fere partibus,Caes. B. G. 7, 19:
in reliquis fere rebus,id. ib. 6, 13, 3:
omnes fere,Cic. Fam. 6, 10, 3; Caes. B. G. 2, 25, 1; 4, 20, 1; Nep. Arist. 2, 3; id. Chabr. 3, 4; Liv. 21, 60, 9; Suet. Caes. 87;
and in the order fere omnes,Caes. B. G. 5, 13, 1; 5, 23, 4:
cujus disputationis fuit extremum fere de immortalitate animorum,Cic. Lael. 4, 14; cf.: Phalereus ille Demetrius ultimus est fere ex Atticis. Quint. 10, 1, 80: cum fere e regione castris castra poneret, Caes. B. G. 7, 35, 1; id. ib. 3, 12, 1:
plus fere,Plaut. Truc. 1, 1, 45:
semper fere,Cic. de Or. 2, 6, 22:
satis fere diximus,id. Off. 1, 18, 60:
tantum fere,almost only, id. Rep. 2, 18 fin.:
Lycurgus eadem vidit fere,id. ib. 2, 23:
haec fere,id. ib. 1, 34 fin.; cf.:
hoc fere ab reliquis differunt, quod,in this chiefly, Caes. B. G. 6, 18, 3:
haec fere dicere habui,Cic. N. D. 3, 39, 93:
haec erant fere, quae, etc.,id. Fam. 12, 5 fin.; 12, 30 fin.; id. Att. 2, 16, 1; id. Or. 54, 182; id. Ac. 2, 32, 102:
exposui fere non philosophorum judicia, sed, etc.,id. N. D. 1, 16, 42; cf.:
sic fere componendum, quomodo pronuntiandum erit,Quint. 9, 4, 138:
fere eodem pacto, quo,Hor. Ep. 1, 6, 10:
et fere apparet, quid in invidiam, etc. ... dicendum sit,Quint. 5, 12, 16.—
b Form ferme:
hoc factum est ferme abhinc biennium,Plaut. Bacch. 3, 2, 4; so,
abhinc annos ferme L.,Vell. 2, 90 fin.:
nam ferme ante annos DCCCCL. floruit,id. 1, 5, 3:
intra XII. ferme annos,id. 2, 11 fin.:
duodequadragesimo ferme anno, ex quo regnare coeperat Tarquinius,Liv. 1, 40:
mille ferme delecti propugnatores onerariis imponuntur,id. 30, 10; cf.:
pars ferme dimidia,id. 42, 51:
a quo (flumine) aberat mons ferme milia viginti,Sall. J. 48, 3; cf.:
in tumulo quatuor ferme milia distante ab castris regiis consedit,Liv. 30, 8:
abest ab Carthagine quindecim milia ferme passuum locus,id. 30, 9:
ferme eadem omnia, quae, etc.,Ter. Phorm. 5, 7, 21:
cum ferme cunctos proceres cum honore nominavisset,Tac. A. 3, 76:
mihi quidem aetas acta est ferme,for the most part, about, Plaut. Trin. 2, 2, 38.
II With the idea of nearness or closeness predominant, quite, entirely, just.
a Form fere:
domum revortor maestus atque animo fere conturbato,quite distracted, Ter. Heaut. 1, 1, 69:
quod statuas quoque videmus ornatu fere militari,quite military, Cic. Off. 1, 18, 61:
paria esse fere peccata,quite equal, Hor. S. 1, 3, 96:
etsi nobis, qui id aetatis sumus, evigilatum fere est, tamen, etc.,entirely, sufficiently, Cic. Rep. 3, 29:
cum circa hanc fere consultationem disceptatio omnis verteretur,just on this debated point, Liv. 36, 7, 1: jamque fere, just now, Enn. ap. Non. 217, 11; and ap. Charis. p. 114 P. (Ann. v. 286 and 580 ed. Vahl.); Verg. A. 3, 135; 5, 327; 835; cf.: jam fere, Enn. ap. Non. 355, 17 (Trag. v. 201 ed. Vahl.); and: jam ... fere, id. ap. Varr. L. L. 7, § 46 Müll. (Ann. v. 447 ed. Vahl.):
sermo qui tum fere multis erat in ore,just then, Cic. Lael. 1, 2.—
b Form ferme: circumvenire video ferme injuria, altogether wrong, Naev. ap. Varr. L. L. 7, § 92 Müll. (Rib. Trag. Fragm. p. 12); cf.: ferme aderant ratibus, just, Enn. ib. § 23 Müll. (Ann. v. 602 ed. Vahl.); so, quod ferme dirum in tempus cecidere Latinae, Cic. Poët. Div. 1, 11, 18; and:
sed eum constabat virum esse ferme bonum,Gell. 14, 2, 5:
ferme ut quisque rem accurat suam, Sic ei procedunt post principia denique,Plaut. Pers. 4, 1, 4; so,
ferme ut pueri,Ter. Hec. 3, 1, 32:
jam ferme moriens me vocat,just dying, id. And. 1, 5, 49.—
B In partic.
1 With negatives, scarcely, hardly.
a (= vix, non facile.) Form fere:
nihil aut non fere multum differre,Cic. Brut. 40, 150:
nemo fere saltat sobrius,id. Mur. 6; id. de Or. 1, 25, 116:
nihil fere intelligit,id. Off. 3, 3, 15:
non fere labitur,id. Fin. 1, 6, 18:
quod non fere ante auctumnum Elaver vado transiri solet,Caes. B. G. 7, 35, 1:
duo spondei non fere jungi patiuntur,Quint. 9, 4, 101:
in se dicere non est fere nisi scurrarum,id. 6, 3, 82:
denique ex bellica victoria non fere quemquam est invidia civium consecuta,hardly any one, Cic. Sest. 23, 51:
rationem sententiae suae non fere reddere,id. Tusc. 1, 17, 38:
nec adhuc fere inveni, qui, etc.,id. Att. 7, 6, 1; cf.:
quod non fere contingit, nisi, etc.,id. Lael. 20, 72:
nec rei fere sane amplius quicquam fuit,Ter. Heaut. 1, 1, 3:
in qua (disputatione) nihil fere, quod magno opere ad rationes omnium rerum pertineret, praetermissum puto,Cic. Rep. 1, 8 fin.: tum est Cato locutus;
quo erat nemo fere senior temporibus illis, nemo prudentior,id. Lael. 1, 5:
dixit, hunc ne in convivio quidem ullo fere interfuisse,id. Rosc. Am. 14:
neque ullum fere totius hiemis tempus sine sollicitudine Caesaris intercessit,Caes. B. G. 5, 53, 5: neque enim fere iam est ullus dies occupatus, ut nihil, etc., Quint. 10, 7, 27.—With a neg. interrog.:
nam quid fere undique placet?Quint. 1, 2, 15.—
b Form ferme:
hoc non ferme sine magnis principum vitiis evenit,Cic. Rep. 1, 45 fin.; id. Tusc. 5, 38, 111:
quod non ferme decernitur, nisi, etc.,Liv. 22, 9, 8; 24, 25, 9:
voluptatibus erant inferiores, nec pecuniis ferme superiores,Cic. Rep. 2, 34 fin.; so,
nec ferme res antiqua alia est nobilior,Liv. 1, 24:
facio, quod manifesto moechi haud ferme solent,Plaut. Poen. 4, 2, 40; so Ter. And. 3, 1, 2:
haud ferme,Liv. 21, 7, 9; 27, 28, 14:
ut eo nihil ferme quisquam addere posset,Cic. Brut. 43, 161:
quia nemo ferme huc sine damno devortitur,Plaut. Men. 2, 1, 39:
non ferme facilius aliquid tenere,Cic. Rep. 2, 5 fin.; 1, 45, 69.—
2 Of time (in the usual course of things; opp. to sometimes, now and then), in general, generally, usually, commonly.
a Form fere:
Fit fere, ut, etc.,Cic. Rep. 6, 10; cf.:
jam hoc fere sic fieri solere accepimus,id. de Imp. Pomp. 9, 24:
quod fere solet fieri,id. Inv. 1, 29, 46; cf.
also: ut fere fit,id. ib. 2, 4, 14:
nam fere maxima pars morem hunc homines habent,Plaut. Capt. 2, 1, 36:
quod fere libenter homines id, quod volunt, credunt,Caes. B. G. 3, 18, 6:
aedificio circumdato silva (ut sunt fere domicilia Gallorum, etc.),id. ib. 6, 30, 3:
ruri fere se continebat,Ter. Ph. 2, 3, 16:
nam fere non difficile est invenire, quid, etc.,Auct. Her. 2, 18, 27:
in eum fere est voluntas nostra propensior,Cic. Off. 2, 20, 69:
sic omnia nimia in contraria fere convertuntur,id. Rep. 1, 44:
quod in illis singuli fuissent fere, qui, etc.,id. ib. 2, 1:
nominatim fere referri, quid, etc.,id. de Or. 2, 33, 142:
nigra fere terra,commonly black, Verg. G. 2, 203:
qui timet his adversa, fere miratur eodem quo cupiens pacto,Hor. Ep. 1, 6, 9.—Strengthened by plerumque or plerique:
hic solebamus fere Plerumque eam operiri,Ter. Ph. 1, 2, 39; cf.
corresp. to plerumque: fortuna eos plerumque efficit caecos, quos complexa est: itaque efferuntur fere fastidio et contumacia,Cic. Lael. 15, 54:
adducto fere vultu, plerumque tacitus,Suet. Tib. 68:
non sunt vitiosiores, quam fere plerique, qui avari avaros ... reprehendunt,Cic. Tusc. 3, 30, 73.—Opp. raro, interdum, saepe:
fere praedicta aetas laeto solo truncoque tres materias, raro quatuor desiderat,Col. 4, 17, 5; cf.:
fereque id in capillo fit, rarius in barba,Cels. 6, 2:
ipse Circenses ex amicorum fere libertinorumque cenaculis spectabat, interdum e pulvinari,Suet. Aug. 15:
in consulatu pedibus fere, extra consulatum saepe adaperta sella per publicum incessit,id. ib. 53.—
b Form ferme:
quod ferme evenit,Cic. Rep. 1, 42:
nam ferme apud Numidas in omnibus proeliis magis pedes quam arma tuta sunt,Sall. J. 74 fin.:
inculta ferme vestiuntur virgultis vepribusque,Liv. 21, 54:
intacta invidia media sunt: ad summa ferme tendit,id. 45, 35; cf.:
mobilis et varia est ferme natura malorum,Juv. 13, 236:
ceterum parva quoque (ut ferme principia omnia),Liv. 7, 2:
ut ferme ad nova imperia,Tac. A. 2, 2:
quae antea dictatorum et consulum ferme fuerant beneficia,Liv. 9, 30, 3:
nocte ferme proficiscebantur,id. 34, 13, 3.