fundāmentum — Lewis & Short
fundāmentum, i, n.id.,
I a foundation, ground-work, basis (class.; mostly in plur.; cf. basis).
I Lit.
(a) Sing. (rare):
quin cum fundamento (aedes) Perierint,Plaut. Most. 1, 2, 69:
substruere fundamentum,id. ib. 1, 2, 40.—
(b) Plur.:
operum fastigia spectantur, latent fundamenta, Quint. prooem. § 4: agere fundamenta,Cic. Mil. 27, 75:
maximorum operum,id. Marc. 8, 25:
prima urbi jacere,Liv. 1, 12, 4 (cf. under II. b the passage from Cic. Fl. 2, 4):
novae domus jacere,Suet. Calig. 22; cf. id. Aug. 28:
alta theatri locare,Verg. A. 1, 428:
altae Carthaginis locare,id. ib. 4, 266; Plin. 36, 14, 21, § 95:
fodere delubro,id. 28, 2, 4, § 15:
subdere per solidum,Tac. A. 4, 62:
urbis quatit Neptunus,Verg. A. 2, 611:
saxa turris, quibus fundamenta continebantur, convellunt,Caes. B. C. 2, 11, 3:
villa a fundamentis inchoata,Suet. Caes. 46:
Albam a fundamentis proruere,utterly, Liv. 26, 13, 16:
urbs a fundamentis diruta,id. 42, 63, 11; 42, 67, 9.—
B Transf., the bottom, = fundus:
qui a fundamento mihi usque movisti mare,id. ib. 2, 6, 55.—
II Trop. (syn.: sedes, initium).
(a) Sing.:
meo judicio pietas fundamentum est omnium virtutum,Cic. Planc. 12, 29; cf.:
fundamentum justitiae est fides,id. Off. 1, 7, 23:
narratio est quaedam quasi sedes et fundamentum constituendae fidei,id. Part. 9, 31:
eloquentiae,id. de Or. 3, 37, 151:
philosophiae,id. Div. 2, 1, 2:
initium ac fundamentum defensionis,id. Clu. 10, 30:
horum criminum,id. Cael. 13, 30:
quod fundamentum hujus quaestionis est, id videtis,id. N. D. 1, 17, 44:
disciplina nixa fundamento veritatis,Gell. 14, 1, 20:
fundamentum et causa imperii,Sen. Ep. 87, 41:
caput et fundamentum intellegitur totius testamenti heredis institutio,Gai. Inst. 2, 229.—
(b) Piur.:
illic radices, illic fundamenta sunt,Quint. 10, 3, 3:
quibus initiis ac fundamentis hae tantae summis in rebus laudes excitatae sunt,Cic. Sest. 2, 5:
libertatis,id. Balb. 13, 31:
virtutum,id. Fin. 2, 22, 72; cf.:
consulatus tui,id. Pis. 4, 9:
senectus, quae fundamentis adolescentiae constituta est,id. de Sen. 18, 62:
ad evertenda fundamenta rei publicae,id. Cat. 4, 6, 13:
actionum,id. Phil. 4, 1, 1:
jacere pacis fundamenta,id. ib. 1, 1, 1;
so with jacio: rei publicae,id. Fam. 12, 25, 2:
civitatis,id. N. D. 3, 2, 5; id. Ac. 2, 12, 37; id. Sull. 10, 30; Curt. 5, 1, 29; Lact. 7, 1, 1:
defensionis,Cic. Mur. 6, 14:
salutis suae,id. Fam. 10, 29:
non praeterit me quam magnarum rerum fundamenta ponam senex,Sen. Q. N. 3 praef. 1:
vitae,id. Ep. 13, 16:
impudentiae, Quint 12, 6, 2: futuri oratoris,id. ib. 1, 4, 5; for which also with the dat. (cf. supra I. the passage from Liv. 1, 12, 4):
cui causae,Cic. Fl. 2, 4:
verecundiae,id. Rep. 4, 4 Mos.:
imperii,Plin. 15, 18, 20, § 78.