glădĭātor — Lewis & Short
glădĭātor, ōris, m.gladius; cf. digladior,
I a swordsman, fighter in the public games, a gladiator (cf.: lanista, mirmillo, secutor, retiarius, bestiarius, pugil, athleta).
I Lit.:
athletae et gladiatores,Cic. Or. 68, 228:
gladiatorum spectaculum,id. Tusc. 2, 17, 41:
ut emat gladiatores,id. Sull. 19, 55:
ut gladiatoribus imperari solet,id. Sest. 37, 80:
nobiles,id. Phil. 3, 14, 35:
tam bonus gladiator rudem tam cito accepisti,id. ib. 2, 29, 74:
quis tota Italia veneficus, quis gladiator, quis latro, quis sicarius, etc.,id. Cat. 2, 4, 7.—As a term of reproach:
Gracchorum potentiam majorem fuisse arbitramini quam hujus gladiatoris (i. e. Antonii) futura sit?Cic. Phil. 5, 12, 32; 7, 6, 17; Cic. Verr. 2, 3, 62, § 146:
vetus proverbium est, gladiatorem in arena capere consilium,Sen. Ep. 22, 1:
(gladiatorum) emptio et venditio, an locatio et conductio,Gai. Inst. 3, 146.—
B Transf., in plur., a combat of gladiators, gladiatorial exhibition: rumor venit datum iri gladiatores; populus convolat, Ter. Hec. prol. alt. 32; Cic. Sest. 64, 133 and 135; Suet. Tit. 7:
edere,id. Aug. 45; id. Dom. 4:
edendis gladiatoribus praesedit,Tac. A. 1, 76:
locum gladiatoribus dare,Cic. Att. 2, 1, 5; id. Phil. 9, 7, 16; abl. absol.:
gladiatoribus,at a show of gladiators, id. ib. 2, 19, 3; cf.: ut Romam vitet gladiatoribus, Lucil. ap. Non. 165, 14; Asin. Poll. ap. Cic. Fam. 10, 32, 3; cf.:
gladiatores, quod spectaculum inter epulas erat, eo ornatu armarunt (Campani), etc.,Liv. 9, 40, 17.—*
II A swordcutler:
carpentarii, scandularii, gladiatores, aquilices, tubarii, etc.,Dig. 50, 6, 6.