ignosco — Lewis & Short
ignosco, nōvi, nōtum, 3 (
I plqpf. sync. ignosset, Sil. 8, 619; part. fut. ignosciturus, Piso Frugi ap. Prisc. p. 887; Ambros. de Noë, 13, 47; also ignoturus, Cic. ap. Prisc. p. 886), v. a. 2. in-gnosco, nosco; lit., not to wish to know, not to search into; hence, with esp. reference to a fault or crime, to pardon, forgive, excuse, overlook (class.; syn.: parco, indulgeo); constr. alicui (aliquid, quod, si, etc.), with simple aliquid or absol.
(a) Alicui (aliquid, quod, si, etc.):
hoc ignoscant dii immortales, velim, et populo Romano et huic ordini,Cic. Phil. 1, 6, 13; so,
ut eis delicta ignoscas,Plaut. Bacch. 5, 2, 68:
velim mihi ignoscas, quod ad te scribo tam multa toties,Cic. Att. 7, 12, 3:
abs te peto ut mihi hoc ignoscas,id. ib. 1, 1, 4:
mihi, quaeso, ignoscite, si appello talem virum saepius,id. Agr. 2, 18, 49:
ne discamus nobis ignoscere,Quint. 11, 2, 45; 10, 3, 29; cf.:
adeo familiare est hominibus, omnia sibi ignoscere,Vell. 2, 30, 3:
at vos vobis ignoscitis,make excuses for, justify, Juv. 8, 181; so,
ipsi populo,id. 8, 189.— With dat. rei:
ignoscas velim huic festinationi meae,Cic. Fam. 5, 12, 1:
inscitiae meae et stultitiae,Plaut. Mil. 2, 6, 62:
delictis,id. Merc. 5, 4, 37:
vitiis,Hor. S. 1, 4, 131:
dictis,Juv. 1, 154:
his (sc. factis),id. 13, 103 et saep.—Pass. impers.:
ignosci nobis postulabimus,Auct. Her. 2, 17, 25:
ea jam aetate sum, ut non sit peccato mihi ignosci aequum,Ter. Hec. 5, 1, 10:
tabellam dedit, quia ignosceretur iis, quos, etc.,Suet. Aug. 33:
mihi profecto poterit ignosci, si, etc.,Quint. 4 praef. § 5:
deprecatores, quibus non erat ignotum,Cic. Att. 11, 14, 1:
exemplis uti oportebit, quibus in simili excusatione non sit ignotum: et contentione, magis illis ignoscendum fuisse,id. Inv. 2, 32, 100.—
(b) With a simple acc. (very rare;
not in Cic.): orant, ignoscamus peccatum suum,Plaut. Am. 1, 1, 101:
equidem istuc factum ignoscam,Ter. Heaut. 4, 1, 34:
parvum si Tartara nossent Peccatum ignovisse,Verg. Cul. 293.—In pass.:
ego esse in hac re culpam meritam non nego, sed eam, quae sit ignoscenda,Ter. Phorm. 5, 8, 26:
et cognoscendi et ignoscendi dabitur peccati locus,id. Heaut. 2, 1, 6.—
(g) Absol. (rare but class.):
ignosce: orat, confitetur, purgat: quid vis amplius?Ter. Phorm. 5, 8, 46:
quotiens ignoscimus (in dicendo),Quint. 6, 2, 14:
ad ejus facti deprecationem ignoscendi petenda venia est,Cic. Part. Or. 37, 131; cf. id. Pis. 41, 98:
contemnere fulmina pauper creditur atque deos, dis ignoscentibus ipsis,i. e. conniving, winking, Juv. 3, 146.—Pass. impers.:
ignotum est, tacitum est,Ter. Ad. 3, 4, 28.—Hence, ignoscens, entis, P. a., forgiving, inclined to forgiveness, placable:
animus ignoscentior,Ter. Heaut. 4, 1, 32.