impello — Lewis & Short
impello (inp-), pŭli, pulsum, 3 (archaic
cavum conversa cuspide montem Impulit in latus,Verg. A. 1, 82:
vocales impellere pollice chordas,to strike, Tib. 2, 5, 3; cf. Ov. M. 10, 145:
aequora remis,id. ib. 3, 657; cf.:
infidum remis marmor,Verg. G. 1, 254:
impellunt animae lintea Thraciae,swell, Hor. C. 4, 12, 2:
auras mugitibus,Ov. M. 3, 21; cf.:
maternas aures Luctus,Verg. G. 4, 349:
sensus,Lucr. 1, 303:
colles canoris plausibus, Claud. Cons. Prob. et Olybr. 175: cui patuere Alpes saxa impellentia caelum,Sil. 11, 217: cum fretum non impulit Ister, does not strike, i. e. does not empty into, Luc. 5, 437:
impulsum ab eo dextri pedis pollice,Suet. Calig. 57:
subitus antennas impulit ignis,Juv. 12, 19.—
biremes subjectis scutulis impulsas vectibus in interiorem partem transduxit,Caes. B. C. 3, 40, 4:
(navem) triplici versu (remorum),Verg. A. 5, 119:
puppim remis velisque,Sil. 1, 568:
ratem (levis aura),Ov. M. 15, 697:
currum,Val. Fl. 6, 6:
equum calce,Sil. 7, 697; cf.:
cornipedem planta,id. 2, 71:
Zephyris primum impellentibus undas,Verg. G. 4, 305:
fluctus (ventus),Petr. 114:
aequor velis,Tac. A. 2, 23:
praemissus eques postremos ac latera impulit,id. ib. 2, 17: utque impulit arma, i. e. brandished, flourished, Verg. A. 8, 3:
remos,id. ib. 4, 594:
sagittam nervo,to shoot, discharge, Ov. M. 11, 325:
semen vehementius urinam impellit,drives down, promotes the discharge of, Plin. 24, 19, 118, § 180:
praecipitantem igitur impellamus et perditum prosternamus,give a push to, Cic. Clu. 26, 70; Tac. A. 4, 22:
procumbunt orni, nodosa impellitur ilex,is overthrown, thrown down, Luc. 3, 440:
impulit aciem,forced to give way, broke, Liv. 9, 40, 9; cf.:
hostem primo impetu impulit,id. 9, 27, 9:
impulsis hostibus castra cepit,Vell. 2, 70, 1:
impulit Vitellianos modica caede,Tac. H. 3, 16:
quem (hostem) si inpellere maturasset,id. ib. 4, 34;
78 al.— Designating the limit: in fugam atque in latebras impellere,Cic. Rab. Perd. 8, 22:
se in vulnus,Vell. 2, 70 fin.:
inque meos ferrum flammasque Penates Impulit,Ov. M. 12, 552:
ferrum capulo tenus,Sil. 9, 382:
(Aufidus) in aequora fluctus,id. 7, 482; 14, 429:
jamque diem ad metas defessis Phoebus Olympo Impellebat equis,id. 11, 270.
nisi eum di immortales in eam mentem impulissent, ut, etc.,Cic. Mil. 33, 89:
hic in fraudem homines impulit,id. Pis. 1, 1; id. Lael. 24, 89; and:
in fraudem impulsus,id. Deiot. 12, 32:
in sermonem,id. de Or. 2, 89, 363:
in plurimas animum audientium species impellere,Quint. 12, 10, 43.—
ad quam quemque artem putabat esse aptum, ad eam impellere atque hortari solebat,Cic. de Or. 1, 28, 126:
ad veterum annalium memoriam comprehendendam impulsi atque incensi,id. Brut. 5, 19:
facile ad credendum,id. Rep. 2, 10:
aliquos ad omne facinus,id. ib. 6, 1:
ad maleficium,Auct. Her. 2, 21, 34:
ad injuriam faciendam,Cic. Fl. 34, 85:
ad scelus,id. Rosc. Am. 14, 39:
ad bellum,id. Sull. 13, 36:
ad crudelitatem,Quint. 8, 3, 85:
ad metum, cupiditatem, odium, conciliationem,id. 3, 8, 12 et saep.—
quae causa nos impulerit, ut haec tam sero litteris mandaremus,Cic. N. D. 1, 4, 7; cf. id. de Sen. 21, 77:
Germanos tam facile impelli, ut in Galliam venirent,Caes. B. G. 4, 16, 1; Cic. N. D. 2, 66, 166; id. Rep. 3, 2; id. Fin. 3, 20, 65; Hor. Ep. 2, 2, 51 et saep.—
dum in dubio est animus, paulo momento huc illuc impellitur,Ter. And. 1, 5, 31:
impulit huc animos,Luc. 8, 454:
voluntates impellere quo velit,Cic. de Or. 1, 8, 30.—(e) With inf.:
fuerunt quos pavor nando capessere fugam impulerit,Liv. 22, 6, 7:
quae mens tam dira Impulit his cingi telis?Verg. A. 2, 520; Tac. A. 6, 45; 13, 10:
quendam impulit servilem ei amorem obicere,id. ib. 14, 60; Hor. C. 3, 7, 14; Stat. Th. 10, 737; Just. 3, 1, 3; 5, 1, 4; 29, 4, 5.—(z) With the simple acc.:
ut forte legentem Aut tacitum impellat quovis sermone,to arouse, address, Hor. S. 1, 3, 65; Val. Fl. 4, 486:
cum praetor lictorem impellat,Juv. 3, 128:
quis modo casus impulit hos,id. 15, 120:
vernacula multitudo, lasciviae sueta, impellere ceterorum rudes animos,to instigate, stimulate, Tac. A. 1, 31 Ritter. (Nipperd. implere).—In pass.:
(ut) qui audiunt aut impellantur aut reflectantur,Cic. de Or. 2, 77, 312:
Bellovacos impulsos ab suis principibus ab Aeduis defecisse,Caes. B. G. 2, 14, 3:
vel iratum vel impulsum ab aliis,Quint. 11, 1, 71:
hac fama impulsus Chremes ultro ad me venit,Ter. And. 1, 1, 72:
impulsus irā ... Quibus iris impulsus,id. Hec. 3, 5, 35:
furore atque amentia impulsus,Caes. B. G. 1, 40, 4:
hac impulsi occasione,id. ib. 7, 1, 3:
Induciomari nuntiis impulsi,id. ib. 5, 26, 2:
Cassandrae impulsus furiis,Verg. A. 10, 68 et saep.:
quia et initio movendus sit judex et summo impellendus,Quint. 7, 1, 10:
cum simul terra, simul mari bellum impelleretur,Tac. Agr. 25; cf.:
impulsum bellum,Luc. 7, 5; 7, 330.—(h) Absol.: cui (daimoni/w|) sempel ipse paruerit, numquam impellenti, saepe revocanti, Cic. Div. 1, 54, 122:
qui nullo impellente fallebant,id. Fl. 8, 20:
uno ictu frequenter impellunt (sententiae),Quint. 12, 10, 48.—
miseri post fata Sychaei ... Solus hic (Aeneas) inflexit sensus animumque labantem Impulit,i. e. has completely subdued, Verg. A. 4, 23:
impellere ruentem,to destroy completely, Tac. H. 2, 63 fin.:
inpulsas Vitellii res audietis,id. ib. 3, 2:
inmenso Achaicae victoriae momento ad impellendos mores,Plin. 33, 11, 53, § 149:
impulsum bellum,i. e. brought near to a close, Luc. 5, 330:
impellens quidquid sibi, summa petenti, obstaret,id. 1, 149:
tum leviter est temptatum, ... et nunc maximo temporum nostrorum auctore prope inpulsum,Quint. 3, 4, 2 Spald. N. cr.