īrascor — Lewis & Short
īrascor, īrātus (
I act. collat. form īra-sco, ĕre, Pompon. and Nigid. ap. Non. 127, 8 sq.:
irascier,Plaut. Capt. 4, 2, 60), 3, v. dep. ira, to be angry, to be in a rage (syn.: succenseo, indignor); constr. absol.; with dat., with in and acc., or acc. of pronouns (class.).
(a) With dat. (so most freq.):
vehementer mihi,Plaut. Truc. 2, 6, 64:
tibi jure,Ter. And. 2, 3, 20:
di inmortales hominibus irasci et succensere consuerunt,Cic. Rosc. Com. 16, 46:
ego non tibi irascor, quod, etc.,id. Sull. 18, 50:
miror, cur tu huic irascere,id. Planc. 7, 17; id. Vat. 9, 21:
improbitati candidatorum,id. Mil. 16, 42:
his irascebamur,id. Lig. 11, 13; id. Sull. 17, 49:
ego tibi irascerer: tibi ego possem irasci?id. Q. Fr. 1, 3, 1:
irasci amicis,id. Phil. 8, 5:
inimicis,Caes. B. C. 1, 8:
votis meis,Ov. H. 1, 68:
patriae,Nep. Epam. 7, 1:
admonitioni,Quint. 2, 6, 3: erroribus, Sen. de Ira, 2, 10, 1.—
(b) Absol.:
noli irascier,Plaut. Capt. 4, 2, 60:
de nihilo,id. Truc. 4, 2, 56:
numquam sapiens irascitur,Cic. Tusc. 3, 9, 19:
numquam irasci desinet sapiens, si semel coeperit, Sen. de Ira, 2, 9, 1: nec cuiquam irasci propiusque accedere virtus,Verg. A. 10, 712:
irasci, quod ausi hoc essent superi,Ov. M. 6, 269:
qui nesciat irasci,Juv. 10, 360.—
(g) With in and acc.:
an et in hunc fratrem irascitur,Sen. Contr. 5, 32, 14:
iratus est Dominus in populum suum,Vulg. Psa. 105, 40:
taurus irasci in cornua discit,to gather his rage into his horns, Verg. G. 3, 232; id. A. 12, 104.—
(d) With acc.: idne irascimini, si quis, etc., Cato ap. Gell. 7, 3:
nihil,Gell. 19, 12, 10:
ne nostram vicem irascaris,with us, Liv. 34, 32, 6.—(e) Rarely with pro: viri pro suorum injuriis, Sen. de Ira, 1, 12, 4. —
II Transf., of inanim. subjects:
cum pelago ventus irascitur,Petr. 104:
iratus est furor meus in te,Vulg. Job, 42, 7:
irascetur furor eorum in nos,ib. Psa. 123, 3.—Hence, īrātus, a, um, P. a., angered, enraged, angry, violent, furious (class.):
numquid iratus es mihi propter has res?Plaut. Ps. 5, 2, 30:
iratum adversario judicem facere,Cic. de Or. 1, 51, 220:
quam ìratus de judicio, et de vilico!id. Fl. 4, 11:
quamvis irata est, non hoc irata negabit,Ov. M. 2, 568 al.:
cum sint tibi (convivi) irati,Cic. Att. 16, 3, 1:
non existimo Marcellum ideo fortem fuisse, quia fuerit iratus,id. Tusc. 4, 22, 49:
non quasi fortuitus nec ventorum rabie, sed iratus cadat in terras ignis,Juv. 13, 226.—Comp.:
Archytas cum vilico factus esset iratior,Cic. Tusc. 4, 36, 78.—Sup.:
Caesar illis fuerat iratissimus,Cic. Phil. 8, 6, 19.—
B Transf., of things, raging, violent, furious:
mare,Hor. Epod. 2, 6:
venter,ravening, id. S. 2, 8, 5:
sitis,violent, Prop. 4 (5), 9, 62.
venti,id. 4 (5), 6, 28:
sistrum,Juv. 13, 93.— Adv.: īrātē, angrily, Phaedr. 4, 24, 14.— Comp.:
iratius,Col. 7, 12, 5.