LOGOI

The corpus record — Latin

morbus

morbus

disease, illness

Generated live from the audited Latin corpus — every figure on this page is a database query, not prose from memory.

Where it lives

Densest 12 of 202 attested works shown, by occurrences per 10,000 attested tokens.

What it meant

1. morbus — de Vaan

morbus 'disease, illness' [m. o] (Lex XII+) Derivatives: morbidus 'sick' (Varro+), morbosus ' sickly' (Cato+); remorbescere 4to fall ill again' (Enn. apud Paul, ex F.). Pit *mor-foA PIE *mor-bho-? Morbus cannot continue an adj. in *-ic/O-3 such as acerbus 'sour', since *moripowould normally yield *moridus. Thus, the suffix is more likely to be PIE *-bho-, which surfaces especially in "adjectives specifying … — [de Vaan, s.v. morbus, p. 403]

2. morbus — Lewis & Short

morbus, i, m.Sanscr. mar-, die; Gr. broto/s (for mroto/s), marai/nw; cf. morior, marceo,

I a sickness, disease, disorder, distemper, ailment, illness, malady, of body or mind (class.).
I Corporeal: morbum appellant totius corporis corruptionem: aegrotationem morbum cum imbecillitate: vitium cum partes corporis inter se dissident: ex quo pravitas membrorum, distortio, deformitas, Cic. Tusc. 4, 13, 28: morbus est habitus cujusque corporis contra naturam, qui usum ejus facit deteriorem, Labeo ap. Gell. 4, 2, 3: morbi aegrotationesque, Cic. Tusc. 4, 10, 23: aeger morbo gravi, id. Cat. 1, 13, 31: in morbo esse, to be sick, id. Tusc. 3, 4, 9: morbo affectum esse, id. Div. 1, 30, 63: corporis gravioribus morbis vitae jucunditas impeditur, id. Fin. 1, 18, 59: animi valentes morbo tentari non possunt, corpora possunt, id. Tusc. 4, 14, 31: affligi, id. Pis. 35, 85: urgeri, id. Fat. 9, 17: tabescere, id. N. D. 3, 35, 84: languere, Lucr. 6, 1221: conflictari, Nep. Dion. 2, 4: in morbum cadere, to fall sick, Cic. Tusc. 1, 32, 79: incidere, id. Clu. 62, 175: delabi, id. Att. 7, 5, 1: morbum nancisci, Nep. Att. 21, 1: morbo consumi, id. Reg. 2, 1: perire, id. ib. 3, 3: mori, id. Them. 10, 4: absumi, Sall. J. 5, 6: confici, id. ib. 9, 4: opprimi, Cic. Clu. 7, 22: homo aeger morbo gravi, id. Cat. 1, 13, 31: ex morbo convalescere, to recover, id. Fam. 13, 29, 4: a morbo valere, Plaut. Ep. 1, 2, 26: morbum depellere, Cic. Fam. 7, 26, 2: levare, to alleviate, relieve, Plaut. Mil. 4, 6, 57: amplior fit, becomes more violent, Ter. Hec. 3, 1, 50: adgravescit, id. ib. 3, 2, 2: ingravescit, Cic. Cat. 1, 13, 31: comitialis or major, epilepsy, Cels. 3, 23: regius, the jaundice, id. 3, 24: in morbo consumat, a form of imprecation, may he spend it (the money) in sickness, Sen. Ben. 4, 39, 2.—
II Mental.
A Disease, a fault, vice, etc.: animi morbi sunt cupiditates immensae, et inanes, divitiarum, etc., Cic. Fin. 1, 18, 59: morbum et insaniam, Cic. Verr. 2, 4, 1, § 1: nomen insaniae significat mentis aegrotationem et morbum, id. Tusc. 3, 4, 9: hic morbus qui est in re publicā, ingravescet, id. Cat. 1, 13, 31: ut, si qui aegrotet, quo morbo Barrus, Hor. S. 1, 6, 30: maxima pars hominum morbo jactatur eodem, id. ib. 2, 3, 121: qui vultu morbum incessuque fatetur, Juv. 2, 17.—
B Grief, sorrow, distress: quod mulier facere incepit, nisi id efficere perpetrat, Id illi morbo, id illi senio est, affliction, distress, Plaut. Truc. 2, 5, 12; cf.: salvere me jubes, quoi tu abiens offers morbum? id. As. 3, 3, 3.—
III Trop., of trees, plants, etc.: infestantur namque et arbores morbis, a disease, Plin. 17, 24, 37, § 116 al.
IV Morbus, personified as a deity, the son of Erebus and Nox, Cic. N. D. 3, 17, 44; Hyg. Fab. praef.; Sen. Herc. Fur. 694; cf. Verg. A. 6, 275; Claud. VI. Cons. Hon. 323.

3. morbus — Walde–Hofmann

morbus, -; m. „Krankheit; Sucht, Leidenschaft" ; vlt. verengert Rotz* (Svennung, Unters. 598*) und ,todbringende Krankheit“ (Svennung Wortst. 99; seit XII tab., Carm. Sal, .; rom. [neben verbreiteterem infirmitas, languor usw.] nur morbescó, -ere', krank werden“ Ven. Fort. [vgl. re- „wieder krank werden“ Enn. frg. Fest. 277) und morbidus, -a, -um „krank, kränklich“ seit Varro und Lucr. [morbido, -üre „krank machen“ … — [Walde–Hofmann, s.v. morbus, p. 1016]

In the wild

6 of 1,613 attestations shown.

Where it came from

  • de Vaan, Etymological Dictionary of Latin and the other Italic Languages (Brill 2008) Treated in de Vaan, Etymological Dictionary of Latin and the other Italic Languages (Brill 2008) s.v. morbus (scan p. 403; entry #1086). Root candidates: *mor-.
  • Ernout-Meillet, Dictionnaire etymologique de la langue latine Treated in Ernout-Meillet, Dictionnaire etymologique de la langue latine s.v. morbus (scan p. 727; entry #12106).
  • Walde-Hofmann, Lateinisches etymologisches Worterbuch Treated in Walde-Hofmann, Lateinisches etymologisches Worterbuch s.v. morbus (scan pp. 1016-1017; entry #1787). Root candidates: *bho-, *mer-.

Latin text and lemmatization derived from the Perseus Digital Library (canonical-latinLit), CC BY-SA 4.0. Lewis & Short (public domain) via Perseus. This derived data is shared under the same CC BY-SA 4.0 license.