nuntĭo — Lewis & Short
nuntĭo (nunc-), āvi, ātum, 1, v. a.nuntius,
I to announce, declare, report, relate, narrate, make known, inform, give intelligence of, etc. (cf.: narro, indico, trado, scribo, dico, certiorem facio, etc.).
I In gen., alike of verbal and of written communications; constr. acc. of thing and dat. of person; for the acc. may stand an acc. and inf., a clause with ut or ne and subj., or subj. alone, or with de and abl.; for the dat. an acc. with ad (ante-class.); in pass., both personal and impersonal, the latter most usually, esp. in perf. nuntiatum est, with subj.-clause.
A Act.
1 With acc. of thing (dat. of person):
non dubito quin celerius tibi hoc rumor, quam ullius nostrum litterae nuntiārint,Cic. Att. 1, 15, 1:
horas quinque puer nondum tibi nuntiat,Mart. 8, 67, 1:
senatui ac populo victoriam,Suet. Ner. 1:
ut nuntiarem nuntium exoptabilem,Plaut. Stich. 2, 2, 67:
voluptatem magnam,Ter. Heaut. 1, 2, 10:
quid est, quod percipi possit, si ne sensus quidem vera nuntiant,Cic. Ac. 2, 25, 79:
talia tibi,Plin. Ep. 5, 17, 6:
horas,to tell the time of day, Mart. 8, 67, 1; 10, 48, 1; cf. Tac. A. 15, 30.—
2 With clause:
qui nuntiarent, prope omnes naves afflictas esse,Caes. B. G. 5, 10; 4, 11, 6:
nuntiate regi vestro, regem Romanum deos facere testes,Liv. 1, 22, 7:
litterae tuae laeta continebant, quod te in urbe teneri nuntiabant,Plin. Ep. 5, 9, 1:
visus est talis, qualem esse eum tuae mihi litterae nuntiārant,Cic. Att. 1, 19, 11.—With ut, ne, or subj.:
Catilinae nuntiare, ne eum Lentulus aliique terrerent,Sall. C. 48, 4:
deligit centurionem qui nuntiaret regibus ne armis disceptarent,Tac. A. 2, 65:
nuntiatum, ut prodiret,Cic. de Or. 2, 86, 358:
Vibius nuntiavit Pisoni Romam ad dicendam causam veniret,Tac. A. 2, 79:
jubet nuntiare miserae, dicendam ad causam postero die adesset,id. ib. 11, 37; Dig. 49, 14, 44.—
3 With inf.:
ergo nuntiat patri abicere spem et uti necessitate,Tac. A. 16, 11 init.—
4 Absol.: Ly. Salutem multam dicito patrono. Cu. Nuntiabo, I will do so, Plaut. Curc. 4, 2, 38.—
B Passive constructions.
1 Pers.:
utinam meus nunc mortuos pater ad me nuntietur,Plaut. Most. 1, 3, 76:
aquatores premi nuntiantur,Caes. B. C. 1, 73:
crebris motibus terrae ruere in agris nuntiabantur tecta,Liv. 4, 21, 5:
(tribuni) summā vi restare nuntiabantur,id. 4, 58, 4; 22, 54, 9:
hoc adeo celeriter fecit, ut simul adesse, et venire nuntiaretur,Caes. B. G. 3, 36:
jamjam adesse ejus equites nuntiabantur,id. ib. 1, 14; Plin. Ep. 3, 7, 1.—
2 Impers.:
conantibus, priusquam id effici posset, adesse Romanos nuntiatur,Caes. B. G. 6, 4, 1:
Caesari nuntiatur Sulmonenses cupere, etc.,id. B. C. 1, 18, 1:
nuntiatur Afranio magnos commeatus ad flumen constitisse,id. ib. 1, 51, 1:
non dubie mihi nuntiabatur Parthos transīsse Euphratem,Cic. Fam. 15, 1, 1; Cic. Verr. 2, 5, 34, § 87; id. Mil. 18, 48:
nuntiatum est nobis a M. Varrone, venisse eum Romā,Cic. Ac. 1, 1, 1:
cum paulo esset de hoc incommodo nuntiatum,Cic. Verr. 2, 5, 16, § 41:
nuntiatumque Hannibali est,Liv. 23, 19, 11; Cic. Fam. 11, 12, 1; Tac. A. 2, 79.—Absol.:
occiso Sex. Roscio, qui primus Ameriam nuntiat?who will be the first bearer of the tidings? Cic. Rosc. Am. 34, 96:
bene, ita me di ament, nuntias,you bring good news, Ter. Hec. 4, 4, 20.—
II In partic., in jurid. Lat., to denounce, inform against:
causam pecuniae fisco,Dig. 49, 14, 39; cf.:
cum heres decessisset, exstitit qui bona nuntiaret,ib. 29, 5, 22: opus novum, to inform against a work undertaken by another to one's injury:
opus novum, si tibi nuntiavero,ib. 4, 7, 3; 16; 43, 20, 3.