1. păro — Lewis & Short
păro, āvi, ātum, 1, v. a.cf. Sanscr. par, piparmi, to lead, to further; Gr. po/ros; Lat. porta, peritus; also -per in pauper,
omne paratum est, Ut jussisti ... prandium,Plaut. Men. 2, 3, 14; cf. Cic. Verr. 2, 4, 27, § 62:
turres, falces, testudinesque,Caes. B. G. 5, 42 fin.:
incendia,Sall. C. 27, 2:
ad integrum bellum cuncta parat,id. J. 73, 1; Ter. And. 4, 4, 2:
quod parato opus est, para,id. ib. 3, 2, 43:
quam hic fugam aut furtum parat?id. Phorm. 1, 4, 14; so with acc. of the act purposed:
fugam,i. e. to prepare one's self for flight, Verg. A. 1, 360; Cic. Att. 7, 26, 1:
filio luctum,Ter. Hec. 2, 1, 13:
cupiditates in animo,id. Phorm. 5, 4, 2:
bellum,Caes. B. G. 3, 9:
insidias alicui,Sall. C. 43, 2:
defensionem,id. ib. 35, 2:
leges,to introduce, id. ib. 51, 40:
verba a vetustate repetita gratiam novitati similem parant,furnish, Quint. 1, 6, 39.—More rarely with reflex. pron. and final clause, or ad and acc., or (mostly post-Aug.) with dat.:
hisce ego non paro me, ut rideant,Ter. Eun. 2, 2, 18; cf.:
quin ita paret se, ut, etc.,id. Hec. 1, 1, 11:
se ad discendum,Cic. Or. 35, 122:
ad iter parare,Liv. 42, 53, 2; cf.:
huc te pares, haec cogites,Cic. Fam. 1, 7, 9:
alterutri se fortunae parans,Vell. 2, 43, 2:
se ad similem casum,Caes. B. G. 7, 41; Prop. 2, 24, 48 (3, 19, 32):
multitudo, quam ad capiunda arma paraverat,Sall. C. 27, 4:
parantibus utrisque se ad proelium,Liv. 9, 14, 1; 21, 31, 1:
ad proelium vos parate,Curt. 4, 13, 10: foro se parant, Sen. Contr. praef. § 4.—Pass.:
si ita naturā paratum esset, ut, etc.,so ordered, ordained, Cic. Div. 2, 59, 122:
ut simul in omnia paremur,may habituate ourselves, Quint. 11, 3, 25.—
maledictis deterrere (poëtam), ne scribat, parat,Ter. Phorm. prol. 3:
munitiones institutas parat perficere,Caes. B. C. 1, 83:
omni Numidiae imperare parat,Sall. J. 13, 2:
proficisci parabat,id. C. 46, 3 Kritz:
in nemus ire parant,Verg. A. 4, 118:
multa parantem Dicere,id. ib. 4, 390.—
aequom fuit deos paravisse, uno exemplo ne omnes vitam viverent,have so ordered it, Plaut. Mil. 3, 1, 130; cf. Cic. Div. 2, 59, 122 supra:
age jam, uxorem ut arcessat, paret,Ter. Heaut. 5, 1, 75:
animo virili praesentique ut sis, para,id. Phorm. 5, 7, 64.—
quom accepisti, haud multo post aliquid quod poscas paras,Plaut. As. 1, 3, 16:
priusquam unum dederis, centum quae poscat parat,id. Truc. 1, 1, 31.—Absol., to make preparations, to prepare one's self (very rare):
at Romani domi militiaeque intenti festinare, parare, alius alium hortari, etc.,Sall. C. 6, 5:
contra haec oppidani festinare, parare,id. J. 76, 4; 60, 1:
jussis (militibus) ad iter parare,Liv. 42, 53.—
quid fata parent,Luc. 1, 631; 6, 783:
motus fata parabant,id. 2, 68; cf.:
sed quibus paratum est a Patre meo,Vulg. Matt. 20, 23. —
jam ego parabo Aliquam dolosam fidicinam,Plaut. Ep. 3, 2, 37:
at dabit, parabit,id. Ps. 1, 3, 49:
ille bonus vir nobis psaltriam Paravit,Ter. Ad. 3, 4, 31; id. Eun. 4, 6, 32:
eum mihi precatorem paro,id. Heaut. 5, 2, 49:
cetera parare, quae parantur pecuniā ... amicos non parare,Cic. Lael. 15, 55:
sibi regnum,Sall. C. 5, 6:
exercitum,id. ib. 29, 3:
commeatus,id. J. 28, 7:
locum et sedes,Caes. B. G. 1, 31; 6, 22:
quin ei velut opes sint quaedam parandae,Quint. 10, 1, 15:
de lodice parandā,Juv. 7, 66.—
in Piraeum ire volo, parare piscatum mihi,Plaut. Most. 1, 1, 64:
trans Tiberim hortos,Cic. Att. 12, 19, 1; id. Fl. 29, 71 fin.:
jumenta,Caes. B. G. 4, 2:
servi aere parati,Sall. J. 31, 11:
argento parata mancipia,Liv. 41, 6 fin.—Hence, părātus, a, um, P. a., prepared.
ex paratā re imparatam omnem facis,Plaut. Capt. 3, 4, 6; so (opp. imparata) id. Cas. 4, 4, 8:
tibi erunt parata verba, huic homini verbera,Ter. Heaut. 2, 3, 114:
quos locos multā commentatione atque meditatione paratos atque expeditos habere debetis,Cic. de Or. 2, 27, 118:
propositum ac paratum auxilium,Q. Cic. Petit. Cons. 6, 22:
omnia ad bellum apta ac parata,Caes. B. C. 1, 30; Plin. Pan. 88:
obvius et paratus umor,id. Ep. 2, 17, 25: parata victoria, an easy victory, Liv. 5, 6.—
id quod parati sunt facere,Cic. Quint. 2, 8:
audire,id. Inv. 1, 16, 23:
paratos esse et obsides dare et imperata facere,Caes. B. G. 2, 3:
omnia perpeti parati,id. ib. 3, 9:
se paratum esse decertare,id. ib. 1, 44.—
vel bello vel paci paratus,Liv. 1, 1, 8:
nec praedae magis quam pugnae paratos esse,id. 7, 16, 4:
imperio,id. 9, 36, 8:
ferri acies ... parata neci,Verg. A. 2, 334:
veniae,Ov. P. 2, 2, 117:
animus sceleribus,Tac. A. 12, 47:
provincia peccantibus,id. Agr. 6:
athleta certamini paratior,Quint. 8, 3, 10:
castris ponendis,Liv. 33, 6:
omnibus audendis paratissimus,Vell. 2, 56, 4.—
intellegit me ita paratum atque instructum ad judicium venire, ut, etc.,Cic. Verr. 1, 3, 7; cf.:
ad permovendos animos instructi et parati,id. Or. 5, 20:
scutis telisque parati ornatique,id. Caecin. 21, 60; id. Tusc. 4, 23, 52; id. Fam. 2, 4, 2:
quo paratior ad usum forensem promptiorque esse possim,id. Div. in Caecil. 13, 41:
paratus ad navigandum,id. Att. 9, 6, 2:
ad omnem eventum paratus sum,id. Fam. 6, 21, 1; cf.:
in omnīs causas paratus,Quint. 10, 5, 12; Sen. Contr. 3, 18, 3; Suet. Galb. 19:
ad mentiendum paratus,Cic. Lael. 26, 98:
animo simus ad dimicandum parati,Caes. B. C. 3, 85 fin.:
paratiores ad omnia pericula subeunda,id. B. G. 1, 5:
ad dicendum parati,Cic. de Or. 1, 9, 38.—
Q. Scaevola in jure paratissimus,Cic. Brut. 39, 145:
prompta et parata in agendo celeritas,id. ib. 42, 154:
in rebus maritimis,id. Imp. Pomp. 18, 55.—
te contra fortunam paratum armatumque cognovi,Cic. Fam. 5, 13, 1.—
ut ad partes paratus veniat,Varr. R. R. 2, 5, 1:
fabulam compositam Volsci belli, Hernicos ad partes paratos,Liv. 3, 10, 10:
ad quam (causarum operam) ego numquam, nisi paratus et meditatus accedo,Cic. Leg. 1, 4, 12:
homo ad omne facinus paratissimus,id. Mil. 9, 25; Cic. Verr. 2, 2, 6, § 17; 2, 2, 15, § 37; id. Quint. 11, 39:
itane huc paratus advenis?Ter. And. 5, 4, 6; cf.:
philosophi habent paratum quid de quāque re dicant,Cic. de Or. 2, 36, 152.—Hence, adv.: părātē.
ad dicendum parate venire,Cic. Brut. 68, 241:
paratius atque accuratius dicere,id. de Or. 1, 33, 150.—
id parate curavi ut caverem,Plaut. Rud. 1, 3, 9.—
paratius venire,Cic. Rosc. Am. 26, 72:
paratissime respondere,Plin. Ep. 3, 9, 16.