pătĭor — Lewis & Short
pătĭor, passus, 3, v. dep. (
I act. archaic collat. form patiunto, Cic. Leg. 3, 4, 11: patias, Naev. ap. Diom. p. 395 P.) [cf. Greek *p*a*q, *p*e*n*q-, pe/ponqa, pe/nqos], to bear, support, undergo, suffer, endure (syn.: fero, tolero).
I Lit.
A In gen.
1 Tu fortunatu's, ego miser:
patiunda sunt,Plaut. Most. 1, 1, 46; id. Am. 3, 2, 64:
fortiter malum qui patitur, idem post potitur bonum,id. As. 2, 2, 58 Ussing (al. patitur bonum):
o passi graviora!Naev. 1, 24; Verg. A. 1, 199; Cic. Univ. 6:
belli injurias,id. Phil. 12, 4, 9:
servitutem,id. ib. 6, 7, 19:
toleranter dolores pati,id. Tusc. 2, 18, 43:
gravissimum supplicium,Caes. B. C. 2, 30:
omnia saeva,Sall. J. 14, 10:
et facere et pati fortiter,Liv. 2, 12:
haec patienda censeo potius, quam, etc.,id. 21, 13:
Hannibal damnum haud aegerrime passus est,id. 22, 41:
exilium,Verg. A. 2, 638:
pauperiem,Hor. C. 3, 2, 1. aliae nationes servitutem pati possunt, populi Romani propria est libertas, Cic. Phil. 6, 7, 19:
extremam pati fortunam,Caes. B. C. 2, 32:
aequo animo magnum morbum pati,Sen. Ep. 66, 36:
mentietur in tormentis qui dolorem pati potest,Quint. 5, 10, 70:
qui nec totam servitutem pati possunt, nec totam libertatem,Tac. H. 1, 16:
non potest generosus animus servitutem pati,Sen. Contr. 4, 24, 1:
hiemem et aestatem juxta pati,Sall. J. 85, 33.—
(b) Absol.:
dolor tristis res est . . . ad patiendum tolerandumque difficilis,Cic. Tusc. 2, 7, 18; Ov. Am. 1, 8, 75.—
2 To suffer, have, meet with, be visited or afflicted with (mostly postAug.):
poenam,Quint. 11, 3, 32; Plin. Ep. 2, 11, 20; Val. Max. 6, 2, 1; Sen. Contr. 1, 5, 6:
incommodum,Quint. 11, 3, 32:
vim,Suet. Ner. 29:
quicquid in captivum invenire potest, passurum te esse cogita,Curt. 4, 6, 26:
mortem pati,Lact. Epit. 50, 1; Sen. Ep. 94, 7:
indignam necem,Ov. M. 10, 627:
mortem,id. Tr. 1, 2, 42:
rem modicam,Juv. 13, 143:
adversa proelia,Just. 16, 3, 6:
infamiam,Sen. Ep. 74, 2:
sterilitatem famemque,Just. 28, 3, 1:
cladem pati (post-Aug. for cladem accipere, etc.),Suet. Caes. 36 init.; so,
naufragium,Sen. Herc. Oet. 118:
morbum,Veg. 1, 17, 11; Gell. 17, 15, 6:
cruciatus corporis,Sen. Suas. 6, 10:
ultima,Curt. 3, 1, 6:
injuriam,Sen. Ep. 65, 21:
ut is in culpā sit, qui faciat, non is qui patiatur injuriam,Cic. Lael. 21, 78; cf.:
de tribus unum esset optandum: aut facere injuriam nec accipere ... optimum est facere, impune si possis, secundum nec facere nec pati,id. Rep. 3, 13, 23.—
B In partic.
1 In mal. part., to submit to another's lust, to prostitute one's self, Plaut. Capt. 4, 2, 87; cf. Sall. C. 13, 3; Sen. Q. N. 1, 16; Petr. 25; 140.—
2 To suffer, to pass a life of suffering or privation (poet.):
certum est in silvis inter spelaea ferarum Malle pati,Verg. E. 10, 53:
novem cornix secula passa,Ov. M. 7, 274; Luc. 5, 313; Sen. Thyest. 470. —
II Transf.
A To suffer, bear, allow, permit, let (syn.:
sino, permitto): illorum delicta,Hor. S. 1, 3, 141.—With acc. and inf.:
neque tibi bene esse patere, et illis, quibus est, invides,Plaut. Ps. 4, 7, 36; Ter. Phorm. 3, 3, 3:
siquidem potes pati esse te in lepido loco,Plaut. Poen. 3, 3, 83:
ista non modo homines, sed ne pecudes quidem passurae esse videntur,Cic. Cat. 2, 9, 20:
nobiscum versari jam diutius non potes: non feram, non patiar, non sinam,id. ib. 1, 5, 10:
quantum illius ineuntis aetatis meae patiebatur pudor,id. de Or. 2, 1, 3:
nullo se implicari negotio passus est,id. Lig. 1, 3:
duo spondei non fere se jungi patiuntur,Quint. 9, 4, 101:
aut persuasurum se aut persuaderi sibi passurum,Liv. 32, 36, 2:
ut vinci se consensu civitatis pateretur,id. 2, 2, 9; 6, 23, 8; Curt. 8, 9, 23.—With acc.:
neque enim dilationem pati tam vicinum bellum poterat,Liv. 1, 14, 6:
recentis animi alter (consul) ... nullam dilationem patiebatur,id. 21, 52, 2.—With quin:
non possum pati, Quin tibi caput demulceam,Ter. Heaut. 4, 5, 13:
nullum patiebatur esse diem, quin in foro diceret,Cic. Brut. 88, 302.—Poet. with part.:
nec plura querentem Passa,Verg. A. 1, 385; 7, 421 (= passa queri, etc.).—Hence, facile, aequo animo pati, to be well pleased or content with, to acquiesce in, submit to: aegre, iniquo animo, moleste pati, to be displeased, offended, indignant at:
quaeso aequo animo patitor,Plaut. As. 2, 2, 108:
apud me plus officii residere facillime patior,Cic. Fam. 5, 7, 2; 1, 9, 21:
consilium meum a te probari ... facile patior,id. Att. 15, 2, 2; Cic. Verr. 2, 3, 2, § 5:
cum indigne pateretur nobilis mulier ... in conventum suam mimi filiam venisse,id. ib. 2, 5, 12, §
31: periniquo patiebar animo, te a me digredi,id. Fam. 12, 18, 1; Liv. 4, 18.—
2 To submit:
patior quemvis durare laborem,Verg. A. 8, 677:
pro quo bis patiar mori,Hor. C. 3, 9, 15.—
B To experience, undergo, to be in a certain state of mind or temper:
nonne quiddam pati furori simile videatur,Quint. 1, 2, 31.—
C In gram., to be passive, to have a passive sense:
(verbum) cum haberet naturam patiendi,a passive nature, Quint. 1, 6, 10:
modus patiendi,id. 1, 6, 26; 9, 3, 7.— Hence, pătĭens, entis, P. a., bearing, supporting, suffering, permitting.
A Lit.:
amnis navium patiens,i. e. navigable, Liv. 21, 31, 10:
vomeris,Verg. G. 2, 223: vetustatis, lasting, Plin. 11, 37, 76, § 196:
equus patiens sessoris,Suet. Caes. 61.—
B Transf.
1 That has the quality of enduring, patient:
nimium patiens et lentus existimor,Cic. de Or. 2, 75, 305:
animus,Ov. P. 4, 10, 9.—Comp.:
meae quoque litterae te patientiorem lenioremque fecerunt,Cic. Q. Fr. 1, 1, 14.—Sup.:
patientissimae aures,Cic. Lig. 8, 24:
patientissimus exercitus,Caes. B. C. 3, 96.—
2 That has the power of endurance, firm, unyielding, hard (poet.):
patiens aratrum,Ov. Am. 1, 15, 31:
saxo patientior illa Sicano,Prop. 1, 16, 29.—Hence, adv.: pătĭenter, patiently:
alterum patienter accipere, non repugnanter,Cic. Lael. 25, 91:
patienter et fortiter ferre aliquid,id. Phil. 11, 3, 7:
patienter et aequo animo ferre difficultates,Caes. B. C. 3, 15:
prandere olus,Hor. Ep. 1, 17, 13.—Comp.:
patientius alicujus potentiam ferre,Cic. Fam. 1, 8, 4.—Sup.:
patientissime ferre aliquid,Val. Max. 4, 3, 11.