trĭbŭo — Lewis & Short
trĭbŭo, ŭi, ūtum, 3, v. a.tribus,
I to assign, impart, allot, bestow, give, etc. (syn.: do, dono, largior).
I Lit.:
ut ei plurimum tribuamus, a quo plurimum deligimur,Cic. Off. 1, 15, 47:
in tribuendo suum cuique,id. ib. 1, 5, 14:
si uni omnia tribuenda sint,id. Imp. Pomp. 17, 52:
praemia alicui,Caes. B. C. 3, 4; 2, 21; Hirt. B. G. 8, 46:
cujus sceleribus tanta praemia tribuistis,Sall. H. 1, 18, 4 Dietsch:
dona nulli,Ov. M. 9, 402; Phaedr. 1, 5, 8:
beneficia,Nep. Att. 11, 5:
pretium aedium Aurelio,Tac. A. 1, 75:
pecunias ex modo detrimenti,to deal out, allot, id. ib. 4, 64. —
II Trop.
A In gen., to grant, give, show, pay, render:
misericordiam fortissimo viro,Cic. Mil. 34, 92; so,
veniam alicui,Tac. A. 12, 40:
inventoribus gratiam,Cic. Fin. 4, 5, 13:
silentium orationi alicujus,id. Cael. 12, 29:
quod tantum dignitatis civitati Aeduae tribuerat,Caes. B. G. 5, 7; cf.:
sibi honorem,id. ib. 7, 20:
mulieri honorem,Cic. de Or. 2, 11, 44:
tibi turis honorem,Ov. M. 14, 128:
vocabula monti,id. ib. 14, 621:
salutem mihi,id. H. 15 (16), 2:
parem voluntatem paribus beneficiis,Caes. B. C. 1, 35:
pacem terris,Ov. Tr. 3, 1, 44; Luc. 4, 358 et saep. —
B In partic.
1 Pregn., to grant, yield, give up, concede, allow something to a person or thing (syn. concedo):
si sit quispiam, qui aliquid tribuat voluptati,Cic. Off. 1, 30, 106:
valetudini aliquid,id. Tusc. 1, 49, 119:
observantiam officio, non timori neque spei,Nep. Att. 6, 5:
hoc matris precibus,Ov. A. A. 1, 689:
aliquid rei publicae et amicitiae,Caes. B. G. 6, 1: ego tantum tibi tribuo, quantum mihi fortasse arrogo, I yield or concede as much to you, have as high an opinion of you, Cic. Fam. 4, 1, 2:
cum senatus impediretur quo minus, id quod hostibus semper erat tributum, responsum equitibus Romanis redderetur,id. Planc. 14, 34; cf.:
gratissimum mihi feceris, si huic commendationi meae tantum tribueris quantum cui tribuisti plurimum,id. ib. 13, 22, 2; and:
nusquam tantum tribuitur aetati (quam Lacedaemone),id. Sen. 18, 63:
mihi tribuebat omnia,gave me the preference in all things, deferred in every thing to me, id. Brut. 51, 190.—Absol.:
cum universo ordini publicanorum semper libentissime tribuerim,Cic. Fam. 13, 9, 2:
quos ne nominatim tradam, majoribus eorum tribuendum puto,Tac. A. 14, 14 fin.:
tribus in generibus rerum versari rhetoris officium ... demonstrativum est, quod tribuitur in alicujus certae personae laudem aut vituperationem,Cic. Inv. 1, 5, 7. —
2 To ascribe, assign, attribute a thing to a person or thing as the cause:
aliquid virtuti hostium,Caes. B. G. 7, 53:
aliquid juri potius quam suae culpae,id. B. C. 3, 73:
id tribuite vestrae culpae,Auct. Her. 4, 36, 48:
aliquid ignaviae,Cic. Fam. 2, 16, 3:
miseriae nostrae potius quam inconstantiae tribuere quod, etc.,id. Att. 3, 4 init.—
3 To set store by, with magnopere, multum, etc., to make much of:
quibus ille secundum fratrem plurimum tribuebat,Cic. Ac. 2, 4, 12:
ne ob eam rem suae magnopere virtuti tribueret,Caes. B. G. 1, 13.—
4 To divide, distribute (syn. dispertio):
rem universam in partes,Cic. Brut. 41, 152; id. Or. 4, 16:
secundus (locus) in tempora tribuitur,id. Inv. 1, 55, 107:
omnem vim loquendi in duas partes,id. Fin. 2, 6, 17.—
5 Of time, to bestow or spend upon, devote to a thing:
comitiis omnibus perficiundis XI. dies tribuit,Caes. B. C. 3, 2:
his rebus tantum temporis tribuit,id. ib. 3, 78:
reliqua tempora litteris,Nep. Att. 4, 3; id. Hann. 13, 2.—Hence, trĭbūtum, i, n., a stated payment, a contribution, tribute.
A Lit. (class.):
in capita singula servorum et liberorum tributum imponebatur,Caes. B. C. 3, 32:
a se intolerabilia tributa exigi,Cic. Fam. 3, 7, 3:
omnes Siculi ex censu quotannis tributa conferunt,Cic. Verr. 2, 2, 53, § 131:
tributa pendere,Caes. B. G. 6, 14:
ceram in tributa praestare,Plin. 21, 13, 45, § 77:
civitates tributis liberare,Cic. Fam. 15, 4, 2:
tributo populo indicto,Liv. 4, 60, 4:
imperare,id. 23, 31, 1; 23, 48, 8; Tac. A. 2, 47; 4, 71; id. G. 43; Mart. 7, 54, 8; Val. Max. 4, 3, 8; 8, 3, 3.—In the ante-class. collat. form trĭbūtus, i, m.: cum tributus exigeretur, Cato ap. Non. 229, 11:
tributus cum imperatus est,Plaut. Ep. 2, 2, 43 sq.—
B Transf.
1 A contribution made for any private purpose (jurid. Lat.), Dig. 14, 2, 2; 14, 2, 4; 14, 4, 5.—
2 A gift, present (poet.):
Saturnalicium,Mart. 10, 17, 1:
praestare tributa clientes cogimur,Juv. 3, 188; Stat. S. 1, 4, 86.