ŭtĭ-nam — Lewis & Short
ŭtĭ-nam, adv.ut, II. A., a particle or wishing,
I oh that! I wish that! if only! would to heaven! would that! etc.
I Affirm atively.
A Alone.
1 With primary tenses: Ar. Hem! aspecta: rideo. De. Utinam, male qui mihi volunt, sic ri deant! Plaut. As. 5, 1, 13:
utinam quae dicis, dictis facta suppetant!id. Ps. 1, 1, 106:
utinam mea mihi modo auferam quae huc adtuli salva,id. Aul. 3, 2, 19:
utinam id sit, quod spero,Ter. And. 5, 4, 28:
utinam sciam ita esse istuc,id. Hec. 4, 1, 21:
atque utinam ipse Varro incumbat in causam!Cic. Att. 3, 15, 3:
(Tibur) Sit meae sedes utinam senectae!Hor. C. 2, 6, 6:
utinam hinc abierit in malam crucem!Plaut. Poen. 3, 6, 4:
cui quidem utinam vere fideliter abundiente auguraverim,Cic. Rep. 4, 8, 8 (from Non. p. 469, 15).—
2 With secondary tenses: Am. Homo hic ebrius est. So. Utinam ita essem! Plaut. Am. 2, 1, 24:
utinam lex esset eadem, quae uxori est, viro!id. Capt. 4, 6, 7:
utinam esset mihi Pars aequa amoris tecum,Ter. Eun. 1, 2, 11:
utinam, Quirites, virorum fortium atque innocentium copiam tantam haberetis,Cic. Imp. Pomp. 10, 27:
utinam promissa liceret Non dare!Ov. M. 2, 51: Me. Fugit te ratio. So. O utinam istuc pugni fecissent tui! Plaut. Am. 1, 1, 230:
quod utinam ipse fecisset,Quint. 10, 1, 131:
o utinam primis arsisses ignibus infans Idque ego passa forem!Ov. M. 8, 501:
atque utinam aut verus furor ille aut creditus esset Nec comes hic Phrygias umquam venisset ad arces!id. ib. 13, 43.—
3 Elliptically, without a verb:
habetis sermonem bene longum hominis, utinam non impudentis!not, I trust, Cic. de Or. 2, 88, 361:
Caesaris ... cursus quid efficiat, exspecto: utinam aliquid simile Parthicis rebus (sc. efficiat),id. Att. 7, 11, 7:
ego adero, atque utinam tu quoque eodem die,id. ib. 13, 22, 4; cf. id. N. D. 3, 31, 78.—
B Esp. after quod: Quod utinam me suis arquitenes telis mactasset dea! Att. ap. Non. p. 341, 25 (Trag. Rel. v. 52 Rib.):
quod utinam inspectare possis timorem de illo meum,id. Ep. ad Brut. 1, 4, 7:
quod utinam minus vitae cupidi fuissemus!Cic. Fam. 14, 4, 1; Sall. J. 14, 21; cf. App. Flor. 4, p. 359, 22; cf.
elliptically: quod utinam, iterum utinam, tuo tamen commodo!Cic. Att. 13, 48, 1.—
II Negatively: utinam ne and utinam non (equally in use), oh that ... not; would that ... not: utinam ne in nemore Pelio securibus Caesa accidisset abiegna ad terram trabes, Enn. ap. Cic. Top. 16, 61:
quod utinam ne Phormioni id suadere in mentem incidisset!Ter. Phorm. 1, 3, 5:
illud utinam ne vere scriberem!Cic. Fam. 5, 17, 3:
haec ad te die natali meo scripsi, quo utinam susceptus non essem, aut ne quid ex eādem matre postea natum esset!id. Att. 11, 9, 3:
Clitus utinam non coëgisset me sibi irasci,Curt. 8, 8, 7:
utinam liberorum nostrorum mores non ipsi perderemus?Quint. 1, 2, 6:
utinamque non pejora vincant,id. 9, 3, 1; cf.:
utinam non inquinasset (Afranius) argumenta puerorum foedis amoribus,id. 10, 1, 100:
utinam nec ... nec,would that neither ... nor, Phaedr. 4, 6, 6 sq.