1. făcĭnus — Lewis & Short
făcĭnus, ŏris, n.facio,
I a deed, act, action (class., most freq. in the special signif.).
I In gen. (syn.:
factum, res gestae): Atridae duo fratres cluent fecisse facinus maximum, Cum Priami patriam Pergamum ... subegerunt,Plaut. Bacch. 4, 9, 1; 4, 4, 2; id. Trin. 1, 1, 2: tuum nefarium facinus pejore facinore operire, Cato ap. Gell. 13, 24, 12:
nefario facinore admisso,Caes. B. G. 7, 38, 8:
magnum et memorabile,Ter. Heaut. 2, 3, 73:
praeclarissimum,Auct. Her. 4, 55, 68:
hic pulcherrimum facinus adivi,Ter. Phorm. 5, 6, 30:
pulcherrimum,Cic. Rab. Perd. 6, 19: rectissimum, Anton. ap. Cic. Phil. 13, 17 fin.: quantum, Poët. ap. Cic. Fam. 2, 9, 2:
rarum,Tac. A. 3, 21:
suasit amor facinus,Ov. M. 8, 90 al.—In plur.:
inaudita et singularia facinora sceleris, audaciae, perfidiae, etc.,Cic. Verr. 2, 5, 72, § 189:
mirabilia facinora,id. Phil. 2, 42, 109:
ingenii egregia facinora,Sall. J. 2, 2. —
B Transf. in Plautus for thing:
nimis mirum est facinus, quomodo haec hinc potuerit transire!Plaut. Mil. 2, 4, 24:
quod facinus video? etc.,id. Rud. 1, 2, 73.—
II In partic., a bad deed, misdeed, outrage, villainy, crime (syn.:
culpa, peccatum, delictum, flagitium, scelus, crimen, etc.): facinus est vincire civem Romanum, scelus verberare, prope parricidium necare: quid dicam in crucem tollere?Cic. Verr. 2, 5, 66, § 170; cf.:
scelus et facinus,id. Mil. 16, 43:
ad vim, facinus caedemque delecti,id. Agr. 2, 28, 77:
nec in facinore, nec in libidine,id. Mil. 27, 73:
nihil facinoris, nihil flagitii praetermittere,Liv. 39, 13, 10:
ne facinus facere,Cic. Fin. 2, 29, 95:
jacere humi ad facinus obeundum,id. Cat. 1, 10, 26:
committere,id. Fam. 3, 10, 2; Caes. B. C. 3, 60, 4:
in se admittere,id. B. G. 3, 9, 3; cf. id. ib. 6, 13, 5:
patrare,Sall. C. 18, 8: ad omne facinus impellere aliquem, Cic. Fragm. ap. Non. 424, 31 (Rep. 6, 1 ed. Mos.):
crimen facinusque libidinis,Juv. 6, 294:
transi gymnasia atque audi facinus majoris abollae,i. e. of a teacher, id. 3, 115 al.—Esp. in exclamations:
O facinus indignum,Plaut. Men. 5, 7, 15; Ter. Ad. 2, 1, 19:
O indignum facinus,id. Eun. 1, 1, 25; cf. Quint. 5, 12, 12; Cic. Att. 2, 13 init.—In plur.:
furiae vindices facinorum et sceleris,Cic. N. D. 3, 18, 66:
homo flagitiis atque facinoribus coopertus,Sall. C. 23, 1:
talia facinora impune suscepisse,id. J. 31, 9.—
B Transf., concr. (poet.), an instrument of villainy, said of the poisoned cup:
facinusque excussit ab ore,Ov. M. 7, 423.