LOGOI

The corpus record — Latin

praesidium

praesidium

protection, garrison

Generated live from the audited Latin corpus — every figure on this page is a database query, not prose from memory.

Where it lives

Densest 12 of 200 attested works shown, by occurrences per 10,000 attested tokens.

What it meant

1. praesidium — de Vaan

praesidium 'protection, garrison' (PL+), residere 'to be left over, remain seated5 (P1.+). reses [adj.] 'listless, torpid' (LuciL+), residuus 'left over; idle' (Acc.+), — [de Vaan, s.v. praesidium, p. 566]

2. praesĭdĭum — Lewis & Short

praesĭdĭum, ii, n.praeses.

I Lit., a presiding over; hence, defence, protection, help, aid, assistance; esp. of soldiers who are to serve as a guard, garrison, escort, or convoy: proficisci praesidio suis, Nep. Ages. 3: praesidio esse alicui, id. ib. 7: Caes. B. G. 1, 44: hanc sibi rem praesidio sperant futuram, Cic. Verr. 2, 5, 65, § 167: tectus praesidio firmo amicorum, id. Sull. 18, 51: absque me foret et meo praesidio, etc., Plaut. Pers. 5, 2, 61: ut meae stultitiae in justitiā tuā sit aliquid praesidii, Ter. Heaut. 4, 1, 33: in tutelā ac praesidio bellicae virtutis, Cic. Mur. 10, 22: Veneris praesidio ferox, Hor. C. 1, 15, 13.—Esp. of soldiers acting as a guard, convoy, escort: legiones, quae praesidio impedimentis erant, Caes. B. G. 2, 19: regale, Hor. Ep. 2, 2, 30.—
II Transf.
A That which aids, defends, or protects, defence, assistance, protection: ad hoc ipsum judicium cum praesidio venit, Cic. Rosc. Am. 5, 13: armatorum, id. Phil. 2, 44, 112; cf.: O et praesidium, protector, Hor. C. 1, 1, 2: quantum praesidium perdis, Verg. A. 11, 58.—
2 In partic., in milit. lang., those who by their presence protect a place, a camp, or a supply of arms or provisions, a guard, garrison, convoy, escort, troops, soldiers, etc.: praesidium est dictum, quia extra castra praesidebant loco aliquo, quo tutior regio esset, Varr. L. L. 5, § 90 Müll.: occupatoque oppido, ibi praesidium collocat, garrison, Caes. B. G. 1, 38: (turres) praesidiis firmare, with a garrison, with troops, Sall. J. 23, 1: quam (Italiam) praesidiis confirmaretis, Cic. Agr. 1, 5, 16: obsidere atque occupare, id. ib. 2, 28, 75: ex oppido educere, Caes. B. C. 1, 13: dimittere, Cic. Fam. 2, 17, 3: oppido imponere, Liv. 24, 7: praesidium dedit, ut eo tuto perveniret, an escort, Nep. Ep. 4, 5: praesidium ex arce expellere, a garrison, id. ib. 10, 3: praesidium ex regionibus depellere, id. Paus. 2, 1: praesidia interficere, troops, id. Milt. 4, 1: praesidia custodiasque disponere, posts, pickets, Caes. B. G. 7, 55: Italia tota armis praesidiisque tenetur, troops, Cic. Att. 9, 3, 1: praesidia deducere, Caes. B. G. 2, 33: galeatum ponit ubique Praesidium, Juv. 8, 239.—
B Any place occupied by troops, as a hill, a camp, etc.; a post, station, intrenchment, fortification, camp: qui propter metum praesidium relinquit, leaves his post, Cic. Tusc. 3, 8, 17: praesidio decedere, Liv. 4, 29: procul in praesidio esse, Nep. Timol. 1, 4: praesidium occupare et munire, Caes. B. C. 3, 45: cohortes ex proximis praesidiis deductae, id. B. G. 7, 87: milites in praesidiis disponere, id. ib. 7, 34: in praesidiis esse, in the camp, with the army, Cic. Lig. 9, 28: in adversariorum praesidiis, id. Rosc. Am. 43, 126: posito castello super vestigia paterni praesidii, fort, Tac. A. 1, 56: obsidium coepit per praesidia, redoubts, id. ib. 4, 49.—Trop.: de praesidio et statione vitae decedere, Cic. Sen. 26, 73.—
C In gen., aid, help, assistance of any kind, Plaut. Pers. 1, 3, 45: quod satis esset praesidii, dedit, every thing needful for his support and safety, Nep. Them. 8, 5: quaerere sibi praesidia periculis, et adjumenta honoribus, Cic. Imp. Pomp. 24, 70: magnum sibi praesidium ad beatam vitam comparare, id. Tusc. 2, 1, 2: omnibus vel naturae, vel doctrinae praesidiis ad dicendum parati, id. de Or. 1, 9, 38: me biremis praesidio scaphae tutum aura feret, Hor. C. 3, 29, 62: ad praesidium aquae calidae decurritur, Col. 12, 50: praesidia afferre navem factura minorem, Juv. 12, 56.—Trop., defence, protection, help: fortissimum praesidium pudoris, Cic. Sull. 28, 77: insigne maestis praesidium reis, Hor. C. 2, 1, 13: si qua aliunde putas rerum exspectanda tuarum, Praesidia, Juv. 7, 23.—
2 In partic., a remedy against diseases: aurium morbis praesidium est, Plin. 22, 22, 44, § 90: contra serpentes praesidio esse, id. 28, 4, 7, § 35.

In the wild

6 of 2,703 attestations shown.

Where it came from

  • de Vaan, Etymological Dictionary of Latin and the other Italic Languages (Brill 2008) Treated in de Vaan, Etymological Dictionary of Latin and the other Italic Languages (Brill 2008) s.v. praesidium (scan p. 566; entry #1590).

Downloads

CC BY 4.0 with receipt attribution — every file carries its license line. What is exportable

Latin text and lemmatization derived from the Perseus Digital Library (canonical-latinLit), CC BY-SA 4.0. Lewis & Short (public domain) via Perseus. This derived data is shared under the same CC BY-SA 4.0 license.