1. rĕgo — Lewis & Short
rĕgo, xi, ctum, 3, v. a.Sanscr. arg-, argami, to obtain; Gr. o)re/gw reach after; cf. Sanscr. rāgan; Goth. reiks, king; Germ. Reich and Recht,
deus est, qui regit et moderatur et movet id corpus, cui praepositus est,Cic. Rep. 6, 24, 26:
manus una (navem) regit,Lucr. 4, 903:
onera navium velis,Caes. B. G. 3, 13:
arte ratem,Ov. Tr. 1, 4, 12; cf.
clavum,Verg. A. 10, 218:
te ventorum regat pater,Hor. C. 1, 3, 3:
vela,Prop. 2, 28 (3, 24), 24:
coërcet et regit beluam,Cic. Rep. 2, 40, 67:
equum,Liv. 35, 11:
equos,Ov. A. A. 3, 556; id. Ib. 474; cf.
quadrupedes,id. M. 2, 86:
spumantia ora (equi),id. ib. 8, 34:
frena,id. P. 4, 12, 24:
equi impotentes regendi,Liv. 35, 11; Ov. Tr. 1, 3, 28; Curt. 4, 15, 28:
currus,Ov. A. A. 1, 4; Curt. 8, 14, 7: taurus ex grege, quem prope litora regebat, Sall. H. Fragm. ap. Prisc. p. 715 P.; Quint. 1, 1, 27:
rege tela per auras,Verg. A. 9, 409:
tela per viscera Caesaris,Luc. 7, 350; cf.:
missum jaculum,Ov. M. 7, 684:
sagittas nusquam,Luc. 7, 515:
regens tenui vestigia filo,Cat. 64, 113; cf.:
Daedalium iter lino duce,Prop. 2, 14 (3, 6), 8:
caeca filo vestigia,Verg. A. 6, 30:
diverso flamina tractu,Ov. M. 1, 59:
gressus,Vulg. Judic. 16, 26.—
regere fines,to draw the boundaries, mark out the limits, Cic. Leg. 1, 21, 55; id. Top. 10, 43; id. Mur. 9, 22; Tib. 1, 3, 44; cf. Dig. 10, 1, and Cod. Just. 3, 39 tit. Finium regundorum.—
Deus qui omnem hunc mundum regit,Cic. Rep. 6, 13, 13:
domum,id. ib. 1, 39, 61:
rem consilio,Ter. Eun. 1, 1, 13:
belli fera munera Mavors regit,Lucr. 1, 33; cf.
bella,Caes. B. G. 6, 17; Sil. 7, 47:
omnia nostra ita gerito, regito, gubernato, ut, etc.,Cic. Att. 16, 2, 2:
alicujus animum atque ingenium,Plaut. Bacch. 3, 3, 90; cf.:
animi motus (with moderari cupiditates),Cic. Part. Or. 22, 76:
mores,Ov. M. 15, 834:
animos dictis,Verg. A. 1, 153:
animum,Hor. Ep. 1, 2, 62:
ut me ipse regam,id. ib. 1, 1, 27:
consilia senatus,Quint. 12, 1, 26:
valetudines principis,Tac. A. 6, 50; cf.:
valetudinem arbitratu suo,Suet. Tib. 68 al.:
neque regerentur magis quam regerent casus,Sall. J. 1, 5; cf.:
jam regi leges, non regere,Liv. 10, 13:
utroque vorsum rectum est ingenium meum,Plaut. Capt. 2, 3, 6:
vellem suscepisses juvenem regendum,Cic. Att. 10, 6, 2; cf. Suet. Tib. 50; id. Claud. 9:
Silvanum specie obsequii regebat,Tac. H. 3, 50:
nemo regere potest, nisi qui et regi,Sen. Ira, 2, 15 fin.; Quint. 12, 10, 69.—
quare qui convenit polliceri operam suam rei publicae, cum rem publicam regere nesciant?Cic. Rep. 1, 6, 11; so,
rem publicam,id. ib. 1, 26, 41;
1, 27, 43: in iis civitatibus quae ab optimis reguntur,id. ib. 1, 34 fin.;
2, 9, 15: illa civitas optimatium arbitrio regi dicitur,id. ib. 1, 26, 42; cf.:
Massilienses per delectos et principes cives summā justitiā reguntur,id. ib. 1, 27, 43:
Frisios,Tac. A. 4, 72:
populos imperio,Verg. A. 6, 851:
imperiis Italiam,id. ib. 4, 230:
legiones,Tac. A. 15, 7; cf.
cohortes,id. H. 4, 12:
exercitum,Plin. Ep. 2, 13, 2; id. Pan. 9, 2:
domum,Vulg. 1 Tim. 5, 4:
diva, quae regis Antium,Hor. C. 1, 35, 1:
Diana, quae silentium regis,id. Epod. 5, 51.—Transf., of abstract objects:
animi partes consilio,Cic. Rep. 1, 38, 60:
ut unius potestate regatur salus et aequabilitas et otium civium,id. ib. 2, 23, 43:
rex ille (Tarquinius) neque suos mores regere poterat neque suorum libidines,id. ib. 2, 25, 46.— Absol.:
Tiberio regente,Tac. A. 4, 33; 13, 3:
stare rempublicam nisi uno regente non posse,Quint. 3, 8, 47:
quo regente,Verg. Cul. 333; Just. 1, 9, 23:
Clemens ambitioso imperio regebat,i. e. used his authority to court popular favor, Tac. H. 2, 12.—
errantem regere,Caes. B. C. 3, 57:
rogo, domine, consilio me regas, etc.,Plin. Ep. 10, 19 (30), 1; cf.: alicujus dubitationem, id. ib 10, 118 (119), 3.— Hence,
contemptus regentium,Tac. A. 12, 54:
in obsequium regentis,id. Or. 41: clementia regentis, Sen. Clem. 1, 22, 3:
vita regentis,Claud. IV. Cons. Hon. 301:
excogitare nemo quicquam poterit, quod magis decorum regenti sit quam clementia,Sen. Clem. 1, 19, 1; id. Ep. 59, 7:
in vulgus manant exempla regentum (= -tium),Claud. Laud. Stil. 1, 168.—
pars Remorum recta est (opp. refracta),Lucr. 4, 439:
sed nil omnino rectā regione viaï declinare,id. 2, 249 Munro:
rectā regione iter instituere,Liv. 21, 31:
India, rectā regione spatiosa,Curt. 8, 9, 2; cf. id. 7, 9, 2:
ad nostras aedes hic quidem habet rectam viam,Plaut. Trin. 4, 2, 26:
via,id. Cas. 5, 2, 7; id. Poen. 3, 3, 79; id. Ps. 4, 7, 37; Ter. And. 3, 4, 21; id. Phorm. 2, 1, 80; Mart. 8, 75, 2; cf.
platea,Plaut. Cist. 2, 1, 58; Ter. Ad. 4, 2, 35; 43:
porta,Plaut. Bacch. 4, 4, 60:
ostium,id. Mil. 2, 3, 58:
ostia viarum (opp. iter flexum),Lucr. 4, 93:
cursus hinc in Africam,Liv. 26, 43:
saxa quae rectis lineis suos ordines servant,Caes. B. G. 7, 23 fin.:
recto flumine,Verg. A. 8, 57:
recto ad Iberum itinere,Caes. B. C. 1, 69; Liv. 22, 9:
ne qua forent pedibus vestigia rectis,Verg. A. 8, 209:
recto grassetur limite miles,Ov. Tr. 2, 477:
velut rectae acies concurrissent,in a straight line, line of battle, Liv. 34, 28; so,
acies,id. 35, 28:
qui (quincunx), in quamcumque partem spectaveris, rectus est,Quint. 8, 3, 9:
hic vos aliud nihil orat, nisi ut rectis oculis hanc urbem sibi intueri liceat,Cic. Rab. Post. 17, 48:
adversus adparatus terribilium rectos oculos tenet,Sen. Const. 5, 5:
rectis oculis gladios micantes videre,id. Ep. 76, 33; 104, 24:
oculi,Suet. Aug. 16; cf.
acies,Ov. M. 2, 776:
lumen,Luc. 9, 638:
vultus,Stat. Th. 10, 542.—Of vertical direction:
ut hae (partes) rursum rectis lineis in caelestem locum subvolent,in perpendicular lines, Cic. Tusc. 1, 17, 40:
saxa,perpendicular, steep, Liv. 21, 36 (just before: pleraque Alpium arrectiora sunt); cf.:
rectae prope rupes,id. 38, 20:
truncus,Ov. M. 7, 640:
ita jacere talum, ut rectus assistat: qui ita talus erit jactus ut cadet rectus,Cic. Fin. 3, 16, 53:
caput rectum et secundum naturam (opp. dejectum, supinum), in latus inclinatum,Quint. 11, 3, 69:
homines,straight, erect, Cat. 10, 20; so,
Quintia,id. 86, 1:
puella,Hor. S. 1, 2, 123:
senectus,Juv. 3, 26:
iterque Non agit in rectum, sed in orbem curvat eundem,does not shape his course directly forward, Ov. M. 2, 715:
vidit ut hostiles in rectum exire cohortes,Luc. 7, 327. — Comp.:
crus Rectius,Hor. S. 1, 2, 82:
rectior coma,smoother, straighter, Sen. Ep. 95, 24:
longā trabe rectior exstet,Ov. M. 3, 78:
crura,Pall. 7, 7. — Sup.:
rectissima linea,Quint. 3, 6, 83:
via,id. 12, 2, 27. —
ut rectā viā rem narret ordine omnem,Ter. Heaut. 4, 3, 28 (just before: aperte, ita ut res sese habet, narrato); cf. id. And. 2, 6, 11: De. Estne hoc, ut dico? Li. Rectam instas viam: Ea res est, you're on the right way, Plaut. As. 1, 1, 39: in rectam redire semitam, cf. id. Cas. 2, 3, 33:
rectā viā depelli,Quint. 2, 7, 29; 10, 1, 29; cf. Sen. Ep. 94, 54; Quint. 2, 6, 2;
so post-class.: de viā rectā declinare,Gell. 1, 3, 15: a rectā viā avertere, Aug. Civ Dei, 12, 17, 2: ad rectum iter retrahere, Hier. in Osee, 2, 8 sq.; id. in Mich. 3, 5:
recta consilia dare,Ter. And. 2, 1, 9:
quae sint in artibus recta ac prava dijudicare,Cic. de Or. 3, 50, 195; cf.:
quae sunt recta et simplicia laudantur,id. Off. 1, 36, 130; Quint. 9, 3, 3:
sermo rectus et secundum naturam enunciatus,id. 2, 5, 11; cf.:
(oratio) recta an ordine permutato,id. 1, 13, 5; 9, 4, 27:
per Marathonis propugnatores recto sono juravit (opp. flexus vocis),id. 11, 3, 168 Spald.; cf. id. 11, 3, 64:
recto ac justo proelio dimicare,Liv. 35, 4 fin.:
rectarum cenarum consuetudo,a regular, formal supper, Suet. Dom. 7; so,
cena,Mart. 2, 69, 7; 7, 20, 2; also absol.:
recta,Suet. Aug. 74; Mart. 8, 50, 10:
domus recta est (with contenta decore simplici),Sen. Ep. 100, 6:
nominibus rectis expendere nummos,i. e. on good securities, Hor. Ep. 2, 1, 105: ut natura dedit, sic omnis recta figura, correct, beautiful, Prop. 2, 18, 25 (3, 11, 3):
absque te esset, ego illum haberem rectum ad ingenium bonum,suitable, qualified, Plaut. Bacch. 3, 3, 8.— Subst.: rectum, i, n.:
rectum est etiam in illis contentionibus gravitatem retinere,Cic. Off. 1, 38, 137:
quid verum, quid falsum, quid rectum in oratione pravumve,id. Ac. 1, 5, 19:
aliter, quam est rectum verumque dicere,Quint. 6, 3, 89:
cum sit rectum, Nocere facile est, etc.,id. 8, 5, 6;
so (opp. durum et incomptum),id. 8, 6, 65; (opp. vitiosum) id. 1, 5, 29:
mutare aliquid a recto,id. 2, 13, 11:
recta et vera loquere,i. e. sincerely, openly, Plaut. Capt. 5, 2, 7:
qui haec recta tantum et in nullos flexus recedentia copiose tractaverit,Quint. 10, 5, 12:
ea plerumque recta sunt,id. 9, 2, 5; cf. id. 9, 2, 45.—Comp.:
rectior divisio,Quint. 7, 2, 39:
si quid novisti rectius istis,Hor. Ep. 1, 6, 67; Cic. Rep. 1, 40, 62.—Sup.:
rectissima ratio,Quint. 2, 13, 3.—
honesta res dividitur in rectum et laudabile. Rectum est, quod cum virtute et officio fit,Auct. Her. 3, 2, 3: illud rectum, quod kato/rqwma dicebat, Cic. Fin. 4, 6, 15:
nec quicquam nisi honestum et rectum ab altero postulare,id. Lael. 22, 82;
so with honestum,id. ib. 21, 76; id. Fin. 1, 7, 25; id. Off. 1, 24, 82; id. Fam. 5, 19, 1 al.:
(opp. pravum) neque id Putabit, pravum an rectum siet, quod petet,Ter. Heaut. 3, 1, 76; id. Phorm. 5, 2, 6; Cic. Ac. 2, 11, 33; id. Or. 14, 45; id. Lig. 9, 30; Quint. 1, 3, 12; 2, 4, 20 et saep.; cf.:
recta consilia (opp. prava),Liv. 1, 27:
in rectis (opp. in pravitatibus),Cic. Leg. 1, 11, 31:
curvo dignoscere rectum,Hor. Ep. 2, 2, 44:
mens sibi conscia recti,Verg. A. 1, 604:
fidem rectumque colebat,Ov. M. 1, 90:
recta ingenia (opp. perversa),Plin. Ep. 4, 7, 3 et saep.:
in omni vitā suā quemque a rectā conscientiā traversum unguem non oportet discedere,Cic. Att. 13, 20, 4:
animus secundis Temporibus dubiisque rectus,Hor. C. 4, 9, 36:
natura,id. S. 1, 6, 66:
ex consularibus, unus L. Caesar firmus est et rectus,Cic. Fam. 12, 5, 2:
judex,Quint. 4, 1, 13; cf.
auditor,Plin. Ep. 2, 19, 6:
vir rectus et sanctus,id. ib. 2, 11, 5; cf. id. ib. 7, 31, 1:
beatus judicii rectus,Sen. Vit. Beat. 6, 2.— Rectum est, with subjective-clause:
rectum est gravitatem retinere,Cic. Off. 1, 38 fin.; so id. ib. 3, 11, 47; id. Mur. 2, 3; id. Att. 6, 9, 4.—
opp. obliqui casus),Varr. L. L. 1 sq.; Quint. 1, 4, 13; 1, 5, 61; Gell. 13, 12, 4 et saep.—Hence the adverbs,
hic ad me rectā habet rectam viam,Plaut. Mil. 2, 6, 11; id. Ps. 4, 7, 37:
jam ad regem rectā me ducam,id. Am. 4, 3, 8; 5, 1, 63; id. Capt. 3, 5, 93; id. Cas. prol. 43; id. Mil. 2, 5, 50; id. Merc. 5, 2, 92; id. Ps. 4, 2, 11; id. Rud. 3, 6, 13; Ter. Eun. 1, 2, 7:
tu rus hinc ibis? ... rectā,id. Ad. 3, 3, 79; id. Hec. 3, 3, 12; id. Phorm. 1, 2, 62; 5, 6, 19:
Marius ab subselliis in rostra rectā,Cic. Off. 3, 20, 80; id. Att. 5, 14, 2; 6, 8, 1; 16, 10, 1; id. Fam. 9, 19, 1; Cic. Verr. 2, 5, 61, § 160; id. Cat. 1, 9, 23; Auct. Her. 4, 50, 63; Auct. B. Afr. 18; 40; Auct. B. Hisp. 3; Plin. 2, 47, 46, § 121 al.: tendimus hinc rectā Beneventum. Hor. S. 1, 5, 71. —
appellationes, quae recto ad principem factae sunt,Dig. 49, 1, 21; Inscr. Grut. 611, 13.—
vitem bene enodatam deligato recte, flexuosa uti ne siet,Cato, R. R. 33, 4:
sive aliae (atomi) declinabunt, aliae suo nutu recte ferentur ... quae (atomi) recte, quae oblique ferantur,Cic. Fin. 1, 6, 20:
satyri, cum quadrupedes, tum recte currentes, humanā effigie,Plin. 7, 2, 2, § 24.—
recta et vera loquere, sed neque vere neque recte adhuc Fecisti umquam,Plaut. Capt. 5, 2, 7; cf. Cic. Lael. 2, 8:
fecisti edepol et recte et bene,Plaut. Capt. 5, 4, 20: si facias recte aut commode, id. Cas. 2, 3, 42;
so with commode,Ter. Heaut. 1, 1, 100:
recte et sapienter facit,Plaut. Am. 1, 1, 133; cf. id. ib. 3, 4, 12:
recte atque ordine factum,Cic. Quint. 7, 28:
recte atque ordine facere,id. Phil. 3, 15, 38; Sall. C. 51, 4; Liv. 24, 31; 28, 39; 30, 17 et saep.;
v. Brisson. Form. II. p. 197: recte ac merito miseriā commoveri,Cic. Verr. 2, 5, 67, § 172:
recte atque in loco constare,id. Mur. 12, 26:
recte factum,Plaut. Capt. 3, 5, 52:
seu recte seu pervorse facta sunt,id. Trin. 1, 2, 146:
seu recte seu perperam facere,Cic. Quint. 8, 31; so (opp. perperam) Sall. J. 31, 27; Liv. 29, 17:
recte dictum (opp. absurde),Plaut. Capt. 1, 1, 4:
recte concludere (opp. vitiose),Cic. Ac. 2, 30, 98:
recte factum (opp. turpiter),Caes. B. G. 7, 80 et saep.:
recte rationem tenes,Plaut. Mil. 1, 1, 47:
hercle quin tu recte dicis,id. Men. 2, 3, 74; id. Merc. 2, 3, 77; 5, 4, 47: recte auguraris de me, Caes. ap. Cic. Att. 9, 16, 1:
non recte judicas de Catone,Cic. Lael. 2, 9; cf.:
rectissime quidem judicas,id. Rep. 3, 32, 44:
tum demum sciam Recta monuisse, si tu recte caveris,Plaut. Men. 2, 2, 71 sq.:
monere,id. Bacch. 2, 3, 96; id. Ps. 4, 4, 12; id. Pers. 4, 4, 53; id. Rud. 3, 5, 49; cf.:
admonere recte,id. Men. 5, 9, 33:
suis amicis recte res suas narrare,properly, openly, id. Poen. 5, 6, 2:
hic (Epicurus) circumitione quādam deos tollens recte non dubitat divinationem tollere,consistently, logically, Cic. Div. 2, 17, 40:
aliquem asservare recte, ne aufugiat,duly, carefully, Plaut. Men. 1, 1, 11:
alicui recte dare epistulam,correctly, id. Ps. 4, 2, 33:
cum fuit cui recte ad te litteras darem,safely, Cic. Att. 4, 1, 1; id. Fam. 1, 7, 1; so,
sed habebat ducem Gabinium, quicum quidvis rectissime facere posset,id. Phil. 2, 19, 49; cf.:
alicui suam salutem recte committere,Caes. B. G. 7, 6 fin.; id. B. C. 1, 74:
si recte ambulaverit is, qui hanc epistulam tulit,goes as he ought, Cic. Att. 9, 4, 3: tabernaculum recte captum, i. e. in the prescribed manner (opp. vitio captum), id. Div. 2, 35, 75; Liv. 4, 7; cf.:
ludi recte facti,id. 36, 2:
ver sacrum non esse recte factum,id. 34, 44: procedere recte, well, rightly, Enn. ap. Acron. ad Hor. S. 1, 2, 37 (Ann. v. 454 Vahl.): Pi. Recte valet? Ch. Vivit recte et valet, Plaut. Bacch. 2, 2, 11, and 14:
valere,id. Merc. 2, 3, 53:
apud matrem recte est,i. e. she is quite well, Cic. Att. 1, 7 init.; so,
recte esse,id. ib. 14, 16, 4 (with belle); Hor. S. 2, 3, 162 Orell.; cf.: Tullia nostra recte valet ... Praeterea rectissime sunt apud te omnia, Dolab. ap. Cic. Fam. 9, 9, 1:
recte sit oculis tuis,Gell. 13, 30, 11:
olivetum recte putare,properly, advantageously, Cato, R. R. 44:
solet illa recte sub manus succedere,well, Plaut. Pers. 4, 1, 2:
recte cavere,to look out well, take good care, id. Bacch. 3, 6, 15; id. Ep. 2, 2, 107; id. Most. 3, 3, 23; id. Men. 2, 2, 72; cf.: recte sibi videre, to look out well for one's self, Ter. Phorm. 1, 4, 12 Ruhnk.:
deos volo consilia vostra recte vortere,well, happily, Plaut. Trin. 5, 2, 31; so,
vortere,id. Aul. 2, 2, 41: recte vendere, well, i. e. dearly, at a high price (opp. male), Cic. Verr. 2, 3, 98, § 227:
alicui nec recte dicere, i. e. male, injuriose,Plaut. Bacch. 1, 2, 11; id. Most. 1, 3, 83; id. Poen. 3, 1, 13; cf.:
nec recte loqui alicui,id. Bacch. 4, 4, 83:
nec recte dicere in aliquem,id. As. 1, 3, 3;
and simply nec recte dicere,id. Ps. 4, 6, 23.— Comp.:
ad omnia alia aetate sapimus rectius,Ter. Ad. 5, 3, 46:
hic tibi erit rectius,Plaut. Men. 2, 3, 31:
rectius bella gerere,Liv. 3, 2 fin.:
non possidentem multa vocaveris Recte beatum, rectius occupet Nomen beati, qui, etc.,Hor. C. 4, 9, 46.—Sup., Cic. Rep. 3, 32, 44; v. supra. —
locus recte ferax,Cato, R. R. 44:
salvus sum recte,Plaut. Am. 2, 1, 34:
morata recte,id. Aul. 2, 2, 62:
oneratus recte,id. Bacch. 2, 3, 115:
non recte vinctus est,Ter. And. 5, 4, 52.—
rogo numquid velit? Recte inquit,i. e. no, nothing, id. Eun. 2, 3, 51; so,
in an exclamation: clamabit, pulchre! bene! recte!Hor. A. P. 4, 28.