rē-spĭcĭo — Lewis & Short
rē-spĭcĭo, spexi, spectum, 3 (old form of
respicere quasi retro aspicere, Varro Manio: sedens ... neque post respiciens, neque ante prospiciens,Non. p. 442, 31 sq. (cf. infra, b):
longe retro respicere non possunt,Cic. Tusc. 5, 2, 6; Liv. 21, 22, 7; cf. Cic. Div. 1, 24, 49:
subito exaudivit hinnitum respexitque et equum alacrem laetus aspexit,id. ib. 1, 33 fin.: Er. Ergasilum qui vocat? He. Respice ... respice ad me, Plaut. Capt. 4, 2, 54 sq.:
huc ad aliquem,id. Trin. 4, 3, 61; so,
ad aliquem,id. Curc. 1, 2, 20; id. Cas. 3, 5, 10; id. Ps. 1, 3, 16; id. Poen. 4, 2, 35; id. Truc. 2, 2, 2; Ter. And. 2, 5, 6; id. Phorm. 5, 1, 13 al.; cf.:
nocte ad oppidum,Cic. Div. 1, 32, 69:
patriae ad oras,Ov. M. 11, 547:
ad libellos,Quint. 10, 7, 31; 11, 2, 45; Ter. Eun. 2, 3, 51:
ad laevam,Plaut. Mil. 2, 4, 8:
in aliquem,App. M. 2, p. 118:
huc,Plaut. Ps. 1, 3, 30; id. Rud. 3, 4, 2; id. Truc. 1, 2, 20; 21:
tanta militum virtus fuit, ut non modo de vallo decederet nemo, sed paene ne respiceret quidem quisquam,Caes. B. G. 5, 43:
transque caput jace, nec respexeris,Verg. E. 8, 102:
respicit Aeneas subito,id. A. 6, 548:
a tergo,id. ib. 8, 697:
quod respicere vetitus est,Liv. 21, 22.—
ipsi Respiciunt atram in nimbo volitare favillam,look back on, see behind them, Verg. A. 5, 666:
modo Prospicit occasus, interdum respicit ortus,Ov. M. 2, 190:
respice me et relinque egentem parasitum,Plaut. Stich. 2, 2, 7:
repudia istos comites atque hoc respice et revortere,id. Merc. 5, 2, 30:
proxima respiciens signa,Caes. B. C. 2, 39; cf.
Caesarem,id. ib. 3, 91:
(Hannibalem) respexisse saepe Italiae litora,Liv. 30, 20, 7:
nec prius amissam (Creüsam) respexi animumve reflexi, Quam, etc.,Verg. A. 2. 741; id. G. 4, 491; Ov. M. 11, 66; cf.:
ut stetit et frustra absentem respexit amicum,Verg. A. 9, 389:
instantem tergo Cloanthum,id. ib. 5, 168:
donec versas ad litora puppes Respiciunt,id. ib. 10, 269; cf. id. ib. 5, 666:
oculis pignora cara,Ov. Tr. 1, 3, 60: medio cum Sol altissimus orbe Tantum respiceret, quantum superesse videret, looked back upon, i. e. had already passed over, id. M. 11, 354. —
neque se in multa simul intendere animus totum potest: et, quocumque respexit, desinit intueri, quod propositum erat,at whatsoever it looks, Quint. 10, 3, 23:
si propter singula verba ad singulas formas respiciendum erit,id. 11, 2, 26; cf.:
non respiciendum ad haec,id. 7, 10, 14:
M. Bibulus cuncta administrabat: ad hunc summa imperii respiciebat,looked to him, was centred in him, Caes. B. C. 3, 5 fin.; cf.:
periculum (emptionis) ad venditorem respicere,Dig. 18, 6, 4 (with ad venditorem pertinere). —
quom respicias immensi temporis omne Praeteritum spatium,Lucr. 3, 854; cf.:
quoad longissime potest mens mea respicere spatium praeteriti temporis,Cic. Arch. 1, 1: cum vastitatem Italiae respexerint, Asin. Poll. ap. Cic. Fam. 10, 33, 1: subsidia, quae respicerent in re trepidā, etc., which they might look to, i. e. from which they might expect aid, Liv. 4, 46; cf.:
ne respicere spem ullam ab Romanis posset,id. 4, 17:
respicere exemplar vitae morumque jubebo Doctum imitatorem,to look at, have in his eye, Hor. A. P. 317:
de te pendentis, te respicientis amici,id. Ep. 1, 1, 105. — With rel.-clause:
quid sit prius actum, respicere aetas Nostra nequit, nisi, etc.,Lucr. 5, 1446; cf. id. 3, 972:
respiciens, an vera soror,Val. Fl. 6, 661.—
di homines respiciunt,Plaut. Rud. 5, 2, 29:
deus respiciet nos aliquis,id. Bacch. 4, 2, 39; Ter. Phorm. 5, 3, 34; id. Hec. 5, 2, 6:
nisi quis nos deus respexerit,Cic. Att. 1, 16, 6: Sive neglectum genus et nepotes Respicis auctor, Hor. C. 1, 2, 36; Verg. E. 1, 28:
nisi idem deus, qui, etc., respexerit rem publicam,Cic. Att. 7, 1, 2:
et me et te, nisi quid dī respiciunt, perdidi,Ter. And. 4, 1, 19.— Hence, Rēspĭcĭens, the Provident, an epithet of Fortuna:
ad opem ferendam,Cic. Leg. 2, 11, 28; Inscr. Orell. 477; 1766.—
Rarely, in a bad sense, of an avenging deity: at vos, devota capita, respiciant di perjuriorum vindices,may they remember it against you, Just. 14, 4, 10.—
hercle alius nemo respicit nos,Ter. Ad. 3, 2, 55; so,
aliquem,Plaut. Truc. 2, 3, 19; id. Aul. 2, 2, 54:
age, me in tuis secundis respice,Ter. And. 5, 6, 11; id. Ad. 5, 8, 9:
miseros aratores,Cic. Verr. 2, 3, 10, § 26; Caes. B. G. 7, 77:
sin Caesarem respiciant,id. B. C. 1, 1; Mart. 10, 10, 5:
non Pylium Nestora respicis,Hor. C. 1, 15, 22:
quantum quisque ferat respiciendus erit,Ov. Am. 1, 8, 38: mox deos respexere;
restitui Capitolium placuit,bethought themselves of, Tac. H. 4, 4:
aetatem tuam,Ter. Phorm. 2, 3, 87:
populi Romani commoda (with prospicere),Cic. Verr. 2, 3, 55, § 127:
salutem cum meam tum aliorum,id. Planc 38, 91; cf. Caes. B. C. 1, 5:
rem publicam,Cic. Phil. 2, 46, 118; Planc. ap. Cic. Fam. 10, 11, 3:
mala sua,Lucr. 4, 1159 et saep. —With se, to think of or have regard for one's self, Plaut. Ps. 2, 2, 18; Ter. Heaut. 1, 1, 18; 5, 1, 46; Cic. Fin. 2, 24, 79; id. pro Scaur. Fragm. 41, p. 267 Orell.: quod si Caesar se respexerit, Planc. ap. Cic. Fam. 10, 24, 8.—With ad (Quintilian):
ad utilitatem Ligarii respicit,looks to the advantage of, Quint. 9, 2, 28; so,
modice ad hanc partem,id. 9, 4, 36:
Graecas litteras (corresp. to studere Latinis),id. 1, 12, 6:
saepius ad curam rerum ab elocutione,id. 10, 1, 120.—With an abstr. subj.:
si quid pietas antiqua labores Respicit humanos,Verg. A. 5, 689.— With object-clause, to observe, perceive, notice:
respicio nihili meam vos gratiam facere,Plaut. Curc. 1, 2, 68.