1. săcerdos — Lewis & Short
săcerdos, ōtis, comm. (
I fem. collat. form SACERDOTA, Inscr. Orell. 2184; cf. antistes init.; gen. plur. SACERDOTIVM, Inscr. Orell. 1942) [sacer], a priest; a priestess:
divis aliis alii sacerdotes, omnibus pontifices, singulis flamines sunto. . . sacerdotum duo genera sunto: unum quod praesit caerimoniis et sacris, alterum quod interpretetur fatidicorum et vatum effata incognita, etc.,Cic. Leg. 2, 8, 20; cf. Liv. 1, 19; Suet. Tib. 26:
in collegio sacerdotum,Cic. Brut. 33, 127:
publici,Liv. 5, 40; 26, 23; 42, 28; Suet. Vit. 11:
Phoebi,Verg. A. 3, 80:
sacerdotes casti,id. ib. 6, 661:
populi Romani,Gell. 10, 24, 9:
Jovis,Suet. Galb. 9; cf.
Dialis,id. Dom. 4:
Dianae Ephesiae,Plaut. Bacch. 2, 3, 73:
maximus (Syracusanorum),Cic. Verr. 2,2,52, § 128:
tumuloque sacerdos additur Anchiseo,Verg. A. 5, 760.—In fem.:
sacra Cereris per Graecas semper curata sunt sacerdotes, etc.,Cic. Balb. 24, 55; Cic. Verr. 2, 4, 45, § 99:
Veneris,Plaut. Rud. 2, 4, 17; cf.
Veneria,id. ib. 2, 2, 23; 2, 3, 20;
3, 2, 30: hujus fani,id. ib. 1, 5, 27.—Absol., Plaut. Rud. 2, 3, 73; 2, 4, 27; 2, 5, 22 al.:
Vestae,a Vestal, Ov. F. 5, 573; Cic. Font. 17, 47 (37): Vestalis, an old formula ap. Gell. 1, 12, 14:
Troïa,i. e. Ilia, Hor. C. 3, 3, 32 et saep.;
v. the inscriptions in Orell. 2160 sq.—In apposition: proximi nobilissimis ac sacerdotibus viris,Vell. 2, 124:
in illo adultero sacerdote,Quint. 5, 10, 104:
sacerdotem anum praecipem Reppulit,Plaut. Rud. 3, 3, 8; cf.
regina (i. e. Rhea Silvia),Verg. A. 1, 273.— Transf., sarcastically:
ille popularis, i. e. Clodius (on account of his smuggling himself in among the priestesses of the Bona Dea),Cic. Sest. 30, 66;
of the same: stuprorum sacerdos,id. ib. 17, 39:
tyranni sacerdos,id. Phil. 2, 43, 110.—In eccl. Lat., of Christ as a mediator between God and men, Vulg. Heb. 7, 15.