sălūbris — Lewis & Short
sălūbris, e (
saluber locus,Varr. R. R. 1, 2, 8; so Cic. Fat. 4, 7 (opp. pestilens); id. Rep. 2, 6, 11 (opp. pestilens regio); 1, 1, 1; id. de Or. 2, 71, 290; Cels. 1, 3 (opp. gravis); cf.:
sunt partes agrorum aliae pestilentes, aliae salubres,Cic. Div. 1, 36, 79.—Comp.:
salubrior ager,Varr. R. R. 1, 4, 3.—Sup.: saluberrimae regiones, * Caes. B. C. 3, 2 fin.:
Apennino saluberrimo montium,Plin. Ep. 1, 6, 2:
Esquiliae,Hor. S. 1, 8, 14:
silvae,id. Ep. 1, 4, 4:
aquae,id. C. S. 31:
irriguis ora salubris aquis,Ov. Am. 2, 16, 2:
fluvius,Verg. G. 1, 272:
aura,Ov. A. A. 3, 693:
caelum,Col. 1, 2:
si Baiae salubres repente factae sunt,Cic. Fam. 9, 12, 1:
salubrisne an pestilens annus futurus sit,id. Div. 1, 57, 130; cf.:
saluberrimum (tempus) ver est ... saluberrimi sunt sereni dies ... salubriores septentrionales quam subsolani, etc.... nam fere ventus ubique a mediterraneis regionibus veniens salubris, a mari gravis est,Cels. 2, 1:
aestates,Hor. S. 2, 4, 21:
stellae,id. ib. 1, 7, 24:
sidus,Luc. 1, 661:
afflatus ex Apenninis,Plin. Ep. 5, 6, 29:
cultus atque victus,strengthening, nourishing, Cic. Div. 1, 29, 61; id. Or. 26, 90 infra; cf.:
suci Ambrosiae,Verg. A. 12, 418:
saluberrimum acetum,Plin. 21, 14, 48, § 82:
saluberrimi potus,id. 31, 2, 19, § 28:
somnus,Verg. G. 3, 530:
in medicinā alia salubria alia insalubria,Quint. 3, 2, 3:
princeps,i. e. mindful of the good of others, Suet. Aug. 42:
Phoebe saluber, ades,Ov. R. Am. 704:
o salute meā salus salubrior!Plaut. Cist. 3, 13:
quicquid est salsum aut salubre in oratione,sound, solid, Cic. Or. 26, 90:
sententiae exemplo haud salubres,Liv. 2, 30; cf.:
(factum) severitate exempli salubre,Plin. Ep. 2, 11, 1:
consilia,Cic. Att. 8, 12, 5; cf.:
hiems saluberrimis consiliis absumpta,Tac. Agr. 21:
mendacium,Liv. 2, 64:
justitia legesque,Hor. A. P. 198:
verba,Ov. F. 6, 753:
factum,Ov. R. Am. 316:
pretium,advantageous, profitable, Col. 7, 3, 22; Mart. 10, 104, 14:
exempla,Gell. 6, 10, 1; cf. infra, adv.—
(sententiam) dixi rei publicae saluberrimam,Cic. Dom. 7, 16:
vinum firmum, corpori salubre,Col. 12, 27; so,
et gravi Malvae salubres corpori,Hor. Epod. 2, 58; Cato, R. R. 157, 12; cf.:
salubris parum urbs valetudini suae,Suet. Aug. 72:
liber salubrior studiis quam dulcior,Quint. 3, 1, 5:
leges rem salubriorem inopi quam potenti (esse),Liv. 2, 3, 4:
saluberrima Romano imperio juga Alpium,Plin. 3, 4, 5, § 31:
ad omnes res salubre est,Cato, R. R. 156, 1:
icterias existimatur salubris contra regios morbos,Plin. 37, 10, 61, § 470.—
not in Cic.): genus hominum salubri corpore,Sall. J. 17, 6:
salubriora etiam credente corpora esse,Liv. 1, 31; 3, 8:
(exercitum) mutatione locorum salubriorem esse,id. 10, 28; Tac. H. 5, 6:
ut salubri sint corpore pecora,Col. 6, 4, 1; Mart. 10, 47, 6; cf. Liv. 10, 25.—Sup.:
gentes quae saluberrimis corporibus utuntur,Tac. Or. 41.—Hence, adv.: sălūbrĭ-ter, healthfully, wholesomely, salubriously; profitably, advantageously:
ubi potest illa aetas aut calescere ... aut vicissim umbris aquisve refrigerari salubrius?Cic. Sen. 16, 57; Col. 1, 8, 12; 2, 9, 14:
ut salubrius litigantes consisterent,Plin. 19, 1, 6, § 24:
nasci,Gell. 3, 10, 8.—Sup.:
saluberrime,Plin. 22, 12, 14, § 29:
bellum trahi salubriter,beneficially, advantageously, Liv. 3, 62: leges emendatae utiliter, latae salubriter, Vell. 2, 89, 4; Gell. 2, 29, 1 al.; cf.
emere,i. e. at a cheap rate, Plin. Ep. 1, 24, 4:
ut (laesa) quam saluberrime reficiantur,id. ib. 6, 30, 3.