văcātĭo — Lewis & Short
văcātĭo, ōnis, f.vaco,
I a being free from a duty, service, etc.; freedom, exemption, immunity; a freeing, exempting, dispensation (class.; syn. immunitas).
I Lit.
A In gen.
(a) With gen. obj.:
vacatio omnium munerum,Cic. N. D. 1, 20, 53:
publici muneris,id. Fam. 9, 6, 5:
sumptus, laboris, militiae, rerum denique omnium,Cic. Verr. 2, 4, 10, § 23:
militiae,Caes. B. G. 6, 14; Cic. Phil. 5, 19, 53; Just. 1, 9, 12:
quinquennii militiae vacatio,Liv. 23, 20, 2; 42, 33, 4:
rerum omnium,Cic. Verr. 2, 5, 22, § 58:
malorum,Sen. Ep. 85, 5.—
(b) With ab:
a causis vacatio,Cic. Leg. 1, 4, 11:
ab belli administratione,Liv. 23, 32, 15:
ab opere,Col. 6, 14, 3:
a sacerdotio,Gell. 1, 12, 7.—
(g) With quominus:
vacationem augures, quominus judiciis operam darent, non habere,Cic. Brut. 31, 117.—
(d) Absol.:
falsum est, ob vacationem pretium datum,Cic. Font. 4, 7:
cum sacerdotes deorum vacationem habeant, quanto est aequius habere ipsos deos,id. Ac. 2, 38, 121:
deprecari vacationem adulescentiae,id. Cael. 12, 30:
rerum gestarum,id. Sull. 9, 26:
aetatis,Nep. Att. 7, 1.—
B In partic.
1 (Sc. militiae.) Exemption from military service:
P. Vatinius ... et agro a senatu et vacatione donatus est,Cic. N. D. 2, 2, 6:
delectum habere sublatis vacationibus,id. Phil. 5, 12, 31:
senatus decrevit, ut ... dilectus haberetur, vacationes ne valerent,id. Att. 1, 19, 2:
scribere exercitum sine ullā vacationis veniā,Liv. 8, 20, 3; 7, 28, 3; 27, 38, 3:
locupletissimus quisque miles labore fatigari, donec vacationem emeret,Tac. H. 1, 46.—
2 (Sc. culpae.) Neque ei suam vacationem eripio, quā ille apud omnis utitur, ut nihil malitiose fecisse videntur, freedom from blame, Cic. Verr. 2, 7, 68, § 164 B. and K. (dub.; al. purgationem; al. culpae vacationem).—
II Transf., a sum paid for exemption from military service:
vacationes annuas exsolvere,Tac. H. 1, 46:
vacationes centurionibus ex fisco numerat,id. ib. 1, 58.