grātŭītus — Lewis & Short
grātŭītus (grātŭĭtum, a, um, adj.gratia,
Stat. S. 1, 6, 16),ea (examina apium) vel aere parta vel gratuita contingunt,Col. 9, 8, 1:
quid? liberalitas gratuitane est an mercenaria? si sine praemio benigna est, gratuita: si cum mercede, conducta,Cic. Leg. 1, 18, 48; cf.:
probitas gratuita,id. Fin. 2, 31, 99:
hominum caritas et amicitia gratuita est,id. N. D. 1, 44, 122:
ne gratuita quidem suffragia,purchased, id. Planc. 22, 54; cf.:
comitia gratuita,i. e. at which no gratuities were distributed to voters, id. Att. 4, 15, 8; id. Q. Fr. 2, 15, b, 4:
pecunia,i. e. without interest, Plin. Ep. 3, 11, 2:
cum debitor gratuita pecunia utatur,Paul. Sent. 2, 5, 1; so,
usus pecuniae,Suet. Aug. 41:
milies sestertio proposito,id. Tib. 48;
and perh. also, fenus,lending without interest, id. Caes. 27:
universi milites gratuitam et sine frumento stipendioque operam (obtulerunt),id. ib. 68:
cadaverum et ruderum gratuita egestio,id. Ner. 38:
gratuita in Circo loca,free places, id. Calig. 26:
subsellia,free benches, id. Ner. 17: navis, a free ship or boat, Sen. Ben. 6, 19:
furor,innate, spontaneous, Liv. 2, 42, 6:
crudelitas,unprovoked, id. 3, 37, 8:
praeterita parricidia,without effect, in vain, id. 1, 47, 1:
AVGVSTALIS,without pay, Inscr. Orell. 3918;
SO, SACERDOS, Inscr. ap. Maff. Mus. Ver. 80, 3: largis gratuitum cadit rapinis,Stat. S. 1, 6, 16:
odium aut est ex offensa, aut gratuitum,unprovoked, Sen. Ep. 105, 3 (al. gratuito).—Hence, adv.: grātŭīto, without pay or profit, for naught, gratis, gratuitously:
hic (Polygnotus) et Athenis porticum, quae Poecile vocatur, gratuito (pinxit), cum partem ejus Micon mercede pingeret,Plin. 35, 9, 35, § 59; Tac. A. 11, 22 fin.:
neque tamen eloquentiam gratuito contingere,without cost, id. ib. 11, 7:
multorum causas et non gravate et gratuito defendentis,Cic. Off. 2, 19, 66:
cum mediocribus multis gratuito civitatem in Graecia homines impertiebant,for no particular reason, id. Arch. 5, 10; cf.:
ne per otium torpescerent manus aut animus, gratuito potius malus atque crudelis erat,Sall. C. 16, 3 Kritz:
gratuito nemo bonus est,id. H. 1, 48, 9.