implĕo — Lewis & Short
implĕo (inpl-), ēvi, ētum, 2 (sync. forms:
implerunt,Verg. E. 6, 48; id. G. 4, 461; Pers. 1, 99; Ov. M. 11, 666 al.:
impleris,Hor. Epod. 17, 59:
implerit,Ov. M. 6, 111:
implerint,Cic. Agr. 2, 18, 47:
implerat,Ov. M. 9, 280 al.:
implessem,Verg. A. 4, 605:
implesset,Ov. M. 9, 667:
inplesse,Liv. 4, 41; Tib. 3, 3, 1; Tac. H. 2, 78 al.), v. a. inpleo, to fill up, fill full, to make full, fill (freq. and class.; cf. expleo, compleo).
is vomens frustis esculentis gremium suum et totum tribunal implevit,Cic. Phil. 2, 25, 63:
implevitque mero pateram,Verg. A. 1, 729:
foros flammis,id. ib. 4, 605:
herbarum suco expresso caput impleatur,i. e. be wet all over with, Cels. 3, 18 med.; so,
caput calido oleo,id. 4, 2, 1 med.:
cibis vinoque venas,Liv. 26, 14, 5: manum pinu flagranti, fills his hand with, i. e. grasps, Verg. A. 9, 72:
fusti istorum caput,Plaut. Aul. 3, 3, 6; cf.
in the comic pun: quae (dolia) nisi erunt semper plena, ego te implebo flagris,id. Cas. 1, 35:
tuis oraculis Chrysippus totum volumen implevit,Cic. Div. 2, 56, 115; cf. in the foll. g:
Neptunus ventis implevit vela secundis,filled, swelled, Verg. A. 7, 23.—
compleo): ollam denariorum implere,Cic. Fam. 9, 18, 4.—
id mustum coicies in amphoram et implebis ad summum,Col. 12, 36:
alter de ipsa justitia quatuor implevit sane grandes libros,Cic. Rep. 3, 8; cf. id. Ac. 2, 27, 87.—
praeparatā nos implevimus cenā,Petr. 16:
implentur veteris Bacchi pinguisque ferinae,satisfy, regale themselves, Verg. A. 1, 215; so,
vis impleri, mid.,Juv. 5, 75; cf.:
se interdiu,Cels. 1, 2 fin.—
si aqua inter cutem quem implevit,Cels. 2, 8 med.:
implet corpus modica exercitatio, etc.,makes fat, id. 1, 3 med.:
nascentes implent conchylia lunae,fill up, fatten, Hor. S. 2, 4, 30:
Nomentanae vites se frequenter implent,Col. 3, 2, 14.—Hence also of women and animals, to make pregnant, impregnate:
(Peleus Thetidem) ingenti implet Achille,Ov. M. 11, 265; 4, 698; 5, 111; 9, 280; so of animals: sues implentur uno coitu, Plin. 8, 51, 77, § 205; 9, 23, 39, § 76; Col. 7, 6, 3. —
mensuraque roboris ulnas Quinque ter implebat,Ov. M. 8, 748:
arboris crassitudo quatuor hominum ulnas complectentium implebat,Plin. 16, 40, 76, § 202; cf. id. 18, 10, 20, § 92:
luna quater junctis implerat cornibus orbem,Ov. M. 2, 344; 7, 530.
impune ut urbem nomine impleris meo,Hor. Epod. 17, 59:
urbem tumultu,Liv. 24, 26, 12; cf.:
voce deos,Val. Fl. 2, 167:
aliquem hortatibus,id. 4, 81:
aliquem spe,Just. 29, 4 fin.:
pectus falsis terroribus,Hor. Ep. 2, 1, 212:
scopulos lacrimosis vocibus,Verg. A. 11, 274:
multitudinem exspectatione vana,Liv. 36, 29, 3; 41, 5, 2:
milites praeda,satisfy, id. 7, 16, 3; 25, 20, 6:
omnia terrore,id. 9, 24, 8:
anxiis curis,id. 1, 56, 4 et saep.:
vacua causarum conviciis,Quint. 12, 9, 8; 4, 2, 114; Tac. A. 1, 22:
rem alioqui levem sententiarum pondere,Quint. 9, 3, 74; cf. id. 5, 13, 56; Liv. 7, 2, 7:
cum sese sociorum, cum regum sanguine implerint,have filled, covered, Cic. Agr. 2, 18, 47:
se caedibus,Sil. 9, 528:
te ager vitibus implet,enriches, Juv. 9, 56.— Pass.:
omnia delubra pacem deum exposcentium virorum turba inplebantur,were thronged, Liv. 3, 5, 14.—
celeriter adulescentem suae temeritatis implet,Liv. 1, 46, 8:
omnia erroris mutui,id. 4, 41, 7:
aliquem spei animorumque,id. 7, 7, 5:
aliquem religionis,id. 5, 28, 4:
hostes fugae et formidinis,id. 10, 14, 20 et saep.—
acta magni Herculis implerant terras,Ov. M. 9, 135; 9, 667; id. F. 1, 93:
quod tectum magnus hospes impleveris,hast filled with thy presence, thy greatness, Plin. Pan. 15, 4; id. Ep. 7, 24 fin.:
non semper implet (Demosthenes) aures meas,does not always satisfy, Cic. Or. 29, 104:
odium novercae,Ov. M. 9, 135: implere ceterorum rudes animos, i. q. to inflame, to poison, Tac. A. 1, 31; cf.:
urbs deinde impletur (sc. contagione morbi),Liv. 4, 30, 8:
nondum implevere medullas maturae mala nequitiae,Juv. 14, 215:
vestigia alicujus,to follow after, imitate, Plin. Ep. 8, 13, 1:
ceras pusillas,i. e. to cover with writing, Juv. 14, 30; cf.:
ceras capaces,id. 1, 63:
tabulas,id. 2, 58:
vices,Claud. VI. Cons. Hon. 432.—
puer, qui nondum impleverat annum,Ov. M. 9, 338:
octavum et nonagesimum annum,Quint. 3, 1, 14; cf.:
me quater undenos sciat implevisse Decembres,Hor. Ep. 1, 20, 27:
vitae cursum,Plin. 7, 16, 16, § 75:
finem vitae sponte an fato,Tac. A. 2, 42 fin.:
impleta ut essent sex milia,Liv. 33, 14; cf.:
cohortes conscripserat ac triginta legionum instar impleverat,Vell. 2, 20, 4:
si numerum, si tres implevero,Juv. 9, 90.—
ne id profiteri videar, quod non possim implere,Cic. Clu. 18, 51; cf.
promissum,Plin. Ep. 2, 12, 6:
munia sua,Tac. A. 3, 53:
incohatas delationes,Dig. 48, 1, 5:
consilium,Tac. H. 1, 16:
vera bona,id. Agr. 44:
fata,Liv. 1, 7, 11:
utinam quam spem ille de me concepit, partes officii,Plin. Ep. 5, 56, 3; 10, 52, 2 (D):
impleverim!id. ib. 1, 10, 3; Quint. 6, 1, 12:
desideria naturae,Curt. 6, 2, 3:
exsequiarum officium,Just. 23, 2, 8:
religionis officium,Sulp. Sev. Chron. 2, 35, 3:
hominis officium, Lact. Op. Dei, 20, 9: officium (opp. suscipere),id. 6, 6, 15:
mandatum,Gai. Inst. 3, 161:
legem,Vulg. Rom. 13, 8.—Rarely with a personal object:
implere censorem,i. e. to discharge the office of censor, Vell. 2, 95 fin. Ruhnk.—
infirma, nisi majore quodam oratoris spiritu implentur,Quint. 5, 13, 56.