1. lībĕrālis — Lewis & Short
lībĕrālis, e, adj.1. liber,
si quisquam hanc liberali caussa manu adsereret,Plaut. Curc. 4, 2, 4; cf.
5, 2, 68: manu eas adserat liberali causa,id. Poen. 4, 2, 84:
nam ego liberali illam assero causa manu,I formally assert that she is freeborn, Ter. Ad. 2, 1, 40:
judicium,Quint. 6, 3, 32:
liberale conjugium,a marriage between persons of free condition, Ter. And. 3, 3, 29.—Pleon.:
ego te hoc triduom numquam sinam in domo esse, quin ego te liberalem liberem,Plaut. Curc. 1, 3, 53.—
ingenium,Plaut. Capt. 2, 3, 59; id. Ep. 1, 1, 41:
artes liberales,befitting a freeman, Cic. Inv. 1, 25, 35; cf.: liberalia studia accipimus, quae Graeci e)leuqe/ria maqh/mata appellant;
rhetores continebuntur, grammatici, geometrae,Dig. 50, 13, 1:
hae artes, quibus liberales doctrinae atque ingenuae continerentur, geometria, musica, litterarum cognitio et poëtarum, etc.,Cic. de Or. 3, 32, 127; cf.:
omnis liberalis et digna homine nobili doctrina,id. Ac. 2, 1, 1:
de artificiis et quaestibus, qui liberales habendi, qui sordidi sint,id. Off. 1, 42, 150:
liberalissima studia,id. Arch. 3, 4; id. Cael. 21 52; id. Rep. 1, 5, 9:
spes liberalioris fortunae,of a higher, more respectable station, Liv. 22, 26:
responsum,kind, gracious, Cic. Att. 3, 15, 4; so, liberalibus verbis permulceri, Sall. Fragm. ap. Prisc. p. 871 P.—
liberales (sunt), qui suis facultatibus aut captos a praedonibus redimunt, aut aes alienum suscipiunt amicorum, etc.,Cic. Off. 2, 16, 56:
benefici liberalesque,id. Lael. 9, 31; cf.:
liberalissimi et beneficentissimi,id. ib. 14, 51:
liberalissimus munificentissimusque,id. Rosc. Com. 8, 22:
virtus munifica et liberalis,id. Rep. 3, 8, 12:
largus, beneficus, liberalis,id. Deiot. 9, 26.—*
laudis avidi, pecuniae liberales erant,Sall. C. 7, 6.—
in omne genus hominum liberalissimus,Suet. Vesp. 7. —
largum et liberale viaticum,Cic. Fl. 6, 14:
potio,Cels. 3, 6:
liberalius alimentum,id. 8, 10, 7.—
illarum altera pulcer est et liberalis,Plaut. Mil. 1, 1, 60:
lepidā et liberali formast,id. ib. 4, 1, 20; id. Ep. 5, 1, 41; id. Pers. 1, 3, 50:
species,id. ib. 4, 3, 76; cf.: liberales dicuntur non solum benigni, sed etiam ingenuae formae homines, Paul. ex Fest. p. 121 Müll.—Hence, adv.: lībĕrālĭter, in a manner befitting a freeman, nobly, ingenuously, kindly, courteously, graciously.
homo liberaliter educatus,Cic. Fin. 3, 17, 57:
eruditi,id. Tusc. 2, 2, 6:
vivere,id. Lael. 23, 86:
servire,i. e. properly, Ter. And. 1, 1, 11:
respondere,kindly, courteously, Caes. B. G. 4, 18:
oratione aliquem prosequi,id. ib. 2, 5.—
benigne ac liberaliter,Cic. Verr. 2, 3, 85, § 196:
large et liberaliter,id. ib. 2, 3, 88, §
204: instructus,Caes. B. C. 3, 61.—Comp.:
vivo paulo liberalius,Cic. Q. Fr. 2, 6, 3:
nec potui accipi liberalius,id. Att. 16, 6, 1:
ille (sal) in cibis paulo liberalius aspersus,Quint. 6, 3, 19:
ubi liberalius malos odimus,more abundantly, more heartily, Plin. Pan. 68, 7.—Sup.:
dotem largiri liberalissime,App. M. 10, p. 250, 13:
liberalissime polliceri,Cic. Att. 5, 13, 2.