tămen — Lewis & Short
tămen, adv.perh. from tam and en, Corss. Ausspr. 1, 842; but cf. Rib. Lat. Part. p. 27 sqq.,
I notwithstanding, nevertheless, for all that, however, yet, still, etc.
I In gen.
A With a corresp. concessive or conditional particle (quamquam, quamvis, etsi, etiamsi, tametsi, licet, si, ut, cum, etc.; tamen stands at the beginning of the clause or after a prominent word; cf.: certe, nihilo minus).
1 With quamquam:
verumtamen, quamquam abest a culpā, suspitione tamen non caret,Cic. Rosc. Am. 20, 55:
quamquam me vester honos vigilare jubet, tamen, etc.,id. Agr. 2, 28, 77; id. Imp. Pomp. 1, 1; 12, 34; id. Cat. 2, 9, 19; 3, 12, 29.—
2 With quamvis:
quamvis sit magna (exspectatio), tamen eam vinces,Cic. Rep. 1, 23, 37.—
3 With etsi:
etsi abest maturitas aetatis, jam tamen, etc.,Cic. Fam. 6, 18, 4; cf.:
sed tamen etsi omnium causā, quos commendo, velle debeo, tamen, etc.,id. ib. 13, 71.—
4 With tametsi:
tametsi miserum est, tamen, etc.,Cic. Rosc. Am. 20, 55:
tametsi ille venerit, tamen,id. Imp. Pomp. 5, 13; 17, 51; Sall. C. 3, 2; Caes. B. G. 1, 30; 7, 43, and v. tametsi, II.—
5 With etiam si:
etiamsi natura abripuit, virtus tamen, etc.,Cic. Rep. 1, 16, 25; id. Caecin. 21, 59; id. Div. 2, 64, 131:
etiam si ab hoste defendant, tamen,id. Imp. Pomp. 5, 13.—
6 With licet:
licet tibi significarim, ut ad me venires: tamen intellego, etc.,Cic. Att. 3, 12, 3.—
7 With ut:
equidem, ut verum esset ... tamen arbitrarer, etc.,Cic. Rep. 1, 6, 11.—
8 With si:
si taceo, interii tamen,Plaut. Mil. 2, 3, 36:
si Massilienses per delectos cives ... reguntur, inest tamen in eā conditione, etc.,Cic. Rep. 1, 27, 43:
si ipsa minus honestas, contumelia tamen, etc.,id. Part. Or. 26, 92:
si omnes deos hominesque celare possimus, nihil tamen, etc.,id. Off. 3, 8 fin.; id. Imp. Pomp. 17, 50; id. Cat. 3, 3, 7:
si nullus erit pulvis, tamen excute nullum,Ov. A. A. 1, 151; Curt. 5, 8, 15; 7, 5, 42.—
9 With cum:
cum ea consecutus nondum eram ... tamen, etc.,Cic. Fam. 3, 7, 5; id. Rep. 1, 10, 16:
cui (senatus auctoritati) cum Cato et Caninius intercessissent, tamen est perscripta,id. Fam. 1, 2, 4.—
B Without correl. particle:
retraham ad me illud argentum tamen,Ter. Heaut. 4, 2, 11: Divitiacus dixit, scire se illa esse vera;
sese tamen amore fraterno commoveri,Caes. B. G. 1, 20: expellitur ex oppido Gergoviā;
non destitit tamen,id. ib. 7, 4:
equites conflixerunt, tamen ut nostri superiores fuerint,id. ib. 5, 15:
propterea quod reliquis tamen fugae facultas daretur, Sequanis vero, etc.,at least, id. ib. 1, 32; so,
neque recordatur illi ipsi tam infelici imperatori patuisse tamen portus Africae,Liv. 28, 43, 17:
quo, defendente nullo, tamen armatis adscendere esset difficile,Hirt. B. G. 8, 33; Sall. C. 20, 12; Curt. 4, 4, 21; 4, 6, 28:
semper Ajax fortis, fortissimus tamen in furore,Cic. Tusc. 4, 23, 52:
qui plusque fore dicant in pluribus consilii quam in uno, et eandem tamen aequitatem,id. Rep. 1, 35, 55:
id ipsum tam mite ac tam moderatum imperium tamen, quia unius esset, deponere eum in animo habuisse quidam auctores sunt,Liv. 1, 48, 9:
et Philippus minime, quin rebellandum esset, dubius, quia tamen inmaturae ad id vires erant, ad moram, etc.,id. 39, 35, 2 Weissenb. (dub.): haec e pectoribus altis et eruditis orta sunt;
illud tamen non minus admirabile, quod servilis animus cepit,Val. Max. 3, 3, 7.—Emphat., beginning a sentence:
tamen contemptus abs te, haec habui in memoriā,Ter. Eun. 1, 2, 90:
tamen aliquid nullius est ... tanta copia quae enarrare tuas res gestas possit. Tamen adfirmo, etc.,Cic. Marcell. 2, 4; Liv. 21, 55, 10.—
II Esp.
A With sed, in transitions, in resuming the thought after a parenthesis, or in limiting or correcting something already said, or some inference from it, but yet, but nevertheless, but still:
hi non sunt permolesti: sed tamen insident et urgent,Cic. Att. 1, 18, 2:
sed tamen velim scire, etc.,id. Rep. 1, 30, 46:
difficile factu est, sed conabor tamen,id. ib. 1, 43, 66:
ipse ad me non venisset ... sed tamen,id. Fam. 4, 3, 1:
quicquid arte fieri potuerit—non enim jam satis est consilio pugnare ... —sed tamen quicquid elaborari aut effici potuerit,id. ib. 9, 16, 2:
non perfectum illud quidem, sed tolerabile tamen,id. Rep. 1, 26, 42; id. Imp. Pomp. 4, 10; 17, 52; id. Cat. 2, 9, 20; 4, 5, 9:
gravi morbo est inplicitus. Sed animo tamen aegrum magis quam corpore, etc.,Liv. 40, 56, 9; Curt. 4, 4, 12; Sen. Q. N. 6, 16, 3; cf. also verumtamen. —
B Si tamen, if at least, if only, = si modo:
aliqua et mihi gratia ponto est: Si tamen in medio quondam concreta profundo Spuma fui,Ov. M. 4, 537; so id. Tr. 3, 14, 24:
si tamen illi (amici) non gravantur,Plin. Ep. 3, 1, 4; 6, 21, 6 et saep.—
2 Ellipt. (very rare): utilissimo quidem exemplo;
si tamen acta excellentissimorum virorum humiliter aestimare ... permittitur ( = ita tamen utilissimo, si, etc.),Val. Max. 2, 7, 14.—
C In an interrogation:
si quinque hominum milibus ad vim, facinus caedemque delectis locus quaeritur, tamenne patiemini vestro nomine contra vos firmari opes?in spite of this, notwithstanding this, Cic. Agr. 2, 28, 77;
so. si ... tamenne?id. Fl. 10, 21; id. Font. 7, 16 (3, 6); id. Dom. 19, 50.—Without ne:
cur nolint, etiam si tacerent, satis dicunt. Verum non tacent. Tamen his invitissimis te offers?Cic. Div. in Caecil. 6, 21: —Quare tamen per plures dies motus fuit? yet why, etc., Sen. Q. N. 6, 31, 1;
so even at the beginning of a letter: tamen a malitiā non discedis?and yet, Cic. Fam. 9, 19, 1.—
D Ac tamen, and yet, and that although: admirabile est quantum inter omnis unus excellat;
ac tamen, cum esset Demosthenes, multi oratores fuerunt, etc.,Cic. Or. 2, 6; 8, 26; id. Sest. 54, 115:
quantus iste est hominum error! Ac tamen facile patior, etc.,id. Rep. 2, 15, 29; cf.:
atque is tamen aliquis Ligarius non fuit,yet not even, id. Lig. 7, 22.—
E Neque ... nec tamen, nor, on the other hand, and yet not:
Cyri vitam legunt, praeclaram illam quidem, sed neque tam nostris rebus aptam nec tamen Scauri laudibus anteponendam,Cic. Brut. 29, 112.—
F Ne tamen, that by no means:
veni igitur, quaeso, ne tamen semen urbanitatis unā cum re publicā intereat,Cic. Fam. 7, 31, 2.—
G With rel. pron.: qui tamen, etc., who however, although he (she, it, they, etc.):
L. Lucullus, qui tamen eis incommodis mederi fortasse potuisset, ... partem militum Glabrioni tradidit,Cic. Imp. Pomp. 9, 26:
ut possint eam vitam, quae tamen esset reddenda naturae, pro patriā potissimum reddere,id. Rep. 1, 3, 5:
perturbat me etiam illud interdum, quod tamen, cum te penitus recognovi, timere desino,id. Deiot. 2, 4; id. Cat. 4, 11, 23: fuit mirificus in Crasso pudor, qui tamen non modo obesset ejus orationi, sed etiam prodesset, and yet its effect was, etc., id. de Or. 1, 26, 122:
si vetustum verbum sit, quod tamen consuetudo ferre possit,id. ib. 3, 43, 170.—Qui tamen sometimes introduces a paranthetical concession:
alter, qui tamen se continuerat, senserat tantum aliud atque homines exspectabant,Cic. Sest. 53, 114 (v. Fischer, Gram. p. 573, 5).—
H Strengthened by nihilominus:
etsi verum judicabant, tamen nihilominus, etc.,Cic. Clu. 28, 76: tamen nihilominus *ai)e\n a)risteu/ein, etc., id. Fam. 13, 15, 2.?*! For tam = tamen, v. tam, IV.