tollo — Lewis & Short
tollo, sustŭli, sublātum, 3, v. a. (
tollisse,Dig. 46, 4, 13) [root Sanscr. tul-, tulajāmi, lift up, weigh; Gr. tal-, tel, in tlh=nai, ta/lanton; cf.: tuli, tlātus (latus), tolerare], to lift or take up, to raise, always with the predom. idea of motion upwards or of removal from a former situation.
fulgor ibi ad caelum se tollit,Lucr. 2, 325;
for which also: aliquem tollere in caelum,Cic. Phil. 11, 10, 24:
quem (Herculem) in caelum ista ipsa sustulit fortitudo,id. Tusc. 4, 22, 50; id. Rep. 1, 16, 25:
tollam ego ted in collum,Plaut. Bacch. 3, 6, 42:
Phaëthon optavit, ut in currum patris tolleretur: sublatus est,Cic. Off. 3, 25, 94; cf. id. N. D. 3, 31, 76:
aliquem in equum,id. Deiot. 10, 28:
quos in crucem sustulit,Cic. Verr. 2, 1, 3, § 7:
aliquem in crucem,id. ib. 2, 1, 5, §
13: aquila in sublime sustulit testudinem,Phaedr. 2, 6, 4:
in arduos Tollor Sabinos,Hor. C. 3, 4, 22 et saep.:
ut me hic jacentem aliquis tollat,Plaut. Ps. 5, 1, 2; so,
jacentes,id. Most. 1, 4, 17: mulum suum tollebat Fufius, lifted up, raised up, Varr. ap. Plin. 7, 20, 19, § 83:
nequeo caput tollere,Plaut. Truc. 2, 6, 45:
sustulimus manus et ego et Balbus,Cic. Fam. 7, 5, 2:
manus,Cic. Verr. 2, 4, 3, § 5:
gradum,Plaut. Bacch. 3, 6, 6: scorpius caudā sublatā, Lucil. ap. Non. 385, 31:
lubrica convolvit sublato pectore terga (coluber),Verg. A. 2, 474:
terrā,Ov. M. 15, 192:
de terrā,Cic. Caecin. 21, 60:
se tollere a terrā,id. Tusc. 5, 13, 37:
ignis e speculā sublatus,Cic. Verr. 2, 5, 35, § 93.—
suscipio): quod erit natum, tollito,Plaut. Am. 1, 3, 3:
puerum,id. Men. prol. 33; Enn. ap. Cic. Div. 1, 21, 42 (Trag. v. 67 Vahl.):
natum filium,Quint. 4, 2, 42:
nothum,id. 3, 6, 97:
puellam,Ter. Heaut. 4, 1, 15; cf. id. And. 1, 3, 14.—Also of the mother:
si quod peperissem, id educarem ac tollerem,Plaut. Truc. 2, 4, 45.—
qui ex Fadiā sustulerit liberos,Cic. Phil. 13, 10, 23:
decessit morbo aquae intercutis, sublato filio Nerone ex Agrippinā,Suet. Ner. 5 fin. —
sublatis ancoris,Caes. B. G. 4, 23; id. B. C. 1, 31; Liv. 22, 19, 6. —
si vultis ancoras tollere,Varr. R. R. 3, 17, 1.—
tollam altius tectum,Cic. Har. Resp. 15, 33:
si juxta habeas aedificia, eaque jure tuo altius tollas,Dig. 39, 2, 26.—
navem, metretas quae trecentas tolleret, parasse,Plaut. Merc. 1, 1, 75:
naves, quae equites sustulerant,Caes. B. G. 4, 28:
altera navis ducentos ex legione tironum sustulerat,id. B. C. 3, 28;
Auct. B. Afr. 54: tollite me, Teucri,Verg. A. 3, 601:
ut se sublatum in lembum ad Cotym deveheret,Liv. 45, 6, 2:
Maecenas me tollere raedā vellet,Hor. S. 2, 6, 42:
Talem te Bacchus ... sustulit in currus,Ov. A. A. 3, 157. —
clamorem in caelum,Verg. A. 11, 745:
clamores ad sidera,id. ib. 2, 222; cf.:
clamor magnus se tollit ad auras,rises, id. ib. 11, 455:
clamor a vigilibus tollitur,Cic. Verr. 2, 4, 43, § 94:
clamorem,Flor. 3, 8, 6:
cachinnum,Cic. Fat. 5, 10:
risum,Hor. A. P. 381: litterulae meae tui desiderio oblanguerunt: hac tamen epistulā oculos paulum sustulerunt, have opened their eyes again, have reanimated them, Cic. Fam. 16, 10, 2.—Esp. with animos: ne in secunda tollere animos et in mala demittere, to elevate, Lucil. ap. Non. 286, 6:
animos,Plaut. Truc. 2, 8, 10; Ter. Hec. 3, 5, 57:
animos alicui,to raise, excite, animate, Liv. 3, 67, 6:
nec dubium est quin omnis Hispania sublatura animos fuerit,id. 35, 1, 3;
opp. abicere animos,Sen. Ben. 3, 28, 7:
aliquid dicendo augere et tollere altius (opp. extenuare et abicere),Cic. de Or. 3, 26, 104:
ad caelum te tollimus verissimis ac justissimis laudibus,id. Fam. 15, 9, 1:
monumentum illud, quod tu tollere laudibus solebas,id. Att. 4, 16, 8 (14):
nostras laudes in astra,id. ib. 2, 25, 1:
Daphnim tuum ad astra,Verg. E. 5, 51:
tergeminis tollere honoribus,Hor. C. 1, 1, 8:
vos Tempe tollite laudibus,id. ib. 1, 21, 9 (cf. also Brut. ap. Cic. Fam. 11, 20, 1; v. infra, II. A. 2.):
supra modum se tollens oratio,Quint. 4, 2, 61; cf.:
se eadem geometria tollit ad rationem usque mundi,id. 1, 10, 46; 1, 2, 26:
amicum Tollere (i. q. consolari),to cheer up, console, Hor. S. 2, 8, 61.—
providere non solum quid oneris in praesentia tollant,Cic. Verr. 2, 3, 1, § 1:
at Apollodorus poenas sustulit,id. N. D. 3, 33, 82. —
frumentum de areā,Cic. Verr. 2, 3, 14, § 36:
solem e mundo tollere videntur, qui amicitiam e vitā tollunt,id. Lael. 13, 47:
ut aliquis nos deus ex hac hominum frequentiā tolleret,id. ib. 23, 87:
simulacra ex delubris,id. Div. in Caecil. 1, 3; so,
pecunias e fano,Caes. B. C. 3, 105:
sphaeram ex urbe (Syracusis),Cic. Rep. 1, 14, 21:
praedam,Caes. B. G. 7, 14:
posita,id. ib. 6, 17:
patinam,Hor. S. 1, 3, 80; cf.:
his sublatis,id. ib. 2, 8, 10:
mensam tolli jubet,Cic. Pis. 27, 67:
me per hostes Denso paventem sustulit aëre,Hor. C. 2, 7, 14:
jubet sublata reponi Pocula,Verg. A. 8, 175:
cuncta,id. ib. 8, 439:
tecum me tolle per undas,id. ib. 6, 370:
me quoque tolle simul,Ov. M. 11, 441:
tollite me, Libyes, comitem poenaeque necisque,Sil. 6, 500.—
aliquem de medio,Cic. Rosc. Am. 7, 20:
aliquem e medio,Liv. 24, 6, 1:
aliquem ferro, veneno,Cic. N. D. 3, 33, 81:
Titanas fulmine (Juppiter),Hor. C. 3, 4, 44: quem febris una potuit tollere, Lucil. ap. Non. 406, 25:
me truncus illapsus cerebro Sustulerat, nisi, etc.,Hor. C. 2, 17, 28:
tollet anum vitiato melle cicuta,id. S. 2, 1, 56:
sorbitio tollit quem dira cicutae,Pers. 4, 2:
majores nostri Carthaginem et Numantiam funditus sustulerunt,laid waste, Cic. Off. 1, 11, 35:
ademptus Hector Tradidit fessis leviora tolli Pergama Graiis,Hor. C. 2, 4, 11.—In a play with I. B. supra: te dixisse, laudandum adulescentem (Caesarem), ornandum, tollendum, Brut. ap. Cic. Fam. 11, 20, 1; cf.:
se non esse commissurum, ut tolli posset,id. ib. 11, 20, 1.—
syn.: oblittero, aboleo): rei memoriam tollere ac delere,Cic. Quint. 21, 70; cf.
metum,id. Rosc. Am. 2, 6:
sublatā benevolentiā amicitiae nomen tollitur,id. Lael. 5, 19; cf.:
maximum ornamentum amicitiae tollit, qui ex eā tollit verecundiam,id. ib. 22, 82:
dubitationem,id. Rep. 1, 7, 12:
errorem,id. ib. 1, 24, 38:
librariorum menda,id. Att. 13, 23, 2:
ut id nomen ex omnibus libris tollatur,id. ib. 13, 44, 3:
legem,id. Leg. 2, 12, 31:
veteres leges novis legibus,id. de Or. 1, 58, 247:
dictaturam funditus ex re publicā,id. Phil. 1, 1, 3:
sublato Areopago,id. Rep. 1, 27, 43:
deos,to deny the existence of, id. N. D. 1, 30, 85; id. Ac. 2, 11, 33:
diem,to consume in speechmaking, id. Leg. 3, 18, 40; id. Dom. 17, 45:
morbus facile tollitur,is removed, Cels. 2, 14; 4, 18; so,
dolores et tumores,Plin. 26, 12, 75, § 122:
foeditates cicatricum maculasque,id. 33, 6, 35, § 110:
muliebrem luctum,Hor. Epod. 16, 39:
querelas,id. Ep. 1, 12, 3.—Hence, sublātus, a, um, P. a. (acc. to I. B.), elated, proud, haughty (rare):
quo proelio sublati Helvetii,Caes. B. G. 1, 15:
hac victoriā,id. ib. 5, 38: quibus omnibus rebus, id. B. C. 2, 37:
rebus secundis,Verg. A. 10, 502:
gloriā,Tac. A. 13, 11 et saep.:
fidens magis et sublatior ardet,Ov. Hal. 54. — Adv.: sublātē, highly, loftily. *
Nilus diebus centum sublatius fluens, minuitur postea,higher, Amm. 22, 15, 12. —
sublate ampleque dicere (opp. attenuate presseque),loftily, with elevation, Cic. Brut. 55, 201:
sublatius dicere,more proudly, id. Dom. 36, 95:
sublatius insolescentes,Amm. 15, 12, 1.