vălĭdus — Lewis & Short
vălĭdus, a, um, adj.valeo,
I strong, stout, able, powerful, robust, vigorous (mostly poet. and in post-Aug. prose; not in Cæs.; very rare in Cic.; cf. valens).
I Lit.
A In gen.:
quasi incudem me homines octo validi caedant,Plaut. Am. 1, 1, 7:
quantus et quam validus est,id. ib. 1, 1, 143:
lictores,id. As. 3, 2, 29:
videmus ea, quae terra gignit, corticibus et radicibus valida servari,Cic. Fin. 5, 11, 33:
legiones,Lucr. 5, 1228:
leo,id. 5, 985; 5, 1310:
tauri,Ov. M. 7, 538; 9, 186:
lacerti,Lucr. 4, 829; Ov. M. 9, 223:
vires,Verg. A. 2, 50:
robur pectoris,Ov. Tr. 5, 12, 11:
validissima forma,Quint. 12, 10, 5:
ventus,Lucr. 6, 137; 3, 509:
aestus,id. 1, 300:
fulmen,id. 6, 228:
flumen,id. 1, 291:
pontes,id. 1, 285:
turres,id. 5, 1440:
tormenta,id. 6, 329:
bipennis,Verg. G. 4, 331:
urbs valida muris,Liv. 1, 15, 4:
validiores munitiones,id. 36, 17, 4; 24, 37:
praesidia,id. 44, 35:
robustis apta materia validissima est,the strongest, most nourishing food, Cels. 2, 18 fin. (cf. valens, A.):
ptisanae usus validissimus saluberrimusque,Plin. 18, 7, 15, § 74.—With inf.:
pondus sustinere valida abies,Plin. 16, 42, 81, § 222:
(canis) validus servare gregem,Claud. in Eutrop. 1, 34.—
B In partic.
1 Well in body, in good health, sound, healthy:
salvus atque validus,Ter. Hec. 3, 5, 7:
jamne isti abierunt, Qui me vi cogunt, ut validus insaniam?of sound body, Plaut. Men. 5, 3, 2:
si, ut spero, te validum videro,Cic. Fam. 16, 4, 3:
validus male filius,i. e. sickly, Hor. S. 2, 5, 45:
necdum ex morbo satis validus,Liv. 3, 13, 2:
color validus,healthy complexion, Plin. 20, 5, 20, § 42.—
2 Of medicines, strong, powerful, active, efficacious:
medicamen,Ov. M. 15, 533; 7, 262:
sucus,id. ib. 7, 316:
venenum,id. ib. 7, 123; Tac. A. 13, 15 fin.:
validissima faex aceti contra cerastas,Plin. 23, 2, 32, § 67.—
II Trop., strong, mighty, powerful, effective:
Jovi opulento, incluto ... valido viripotenti,Plaut. Pers. 2, 3, 1:
aevi leges,Lucr. 5, 58:
valida urbs et potens,Cic. Rep. 2, 2, 4:
fama validissima,Tac. A. 13, 8:
ducibus validiorem quam exercitu rem Romanam esse,Liv. 2, 39, 2:
delecti, quibus corpus annis infirmum, ingenium sapientiā validum erat,Sall. C. 6, 6:
mente minus validus quam corpore toto,Hor. Ep. 1, 8, 7:
quam sit ingenio validus,Quint. 10, 1, 62:
opibus, ingenio validus,Tac. H. 1, 57:
vir gratiā et facundiā validus,Plin. Ep. 3, 9, 12:
Tiberius spernendis rumoribus validus,Tac. A. 3, 10; 4, 37:
auctor validissimus mittendi secretos nuntios,id. ib. 6, 31:
ad Caesaris amicitiam validus,id. ib. 6, 8:
adversus consentientis nec regem quemquam satis validum nec tyrannum fore,Liv. 34, 49, 9:
cum validae tum breves vibrantesque sententiae,Quint. 10, 1, 60:
validissimum genus (dicendi),id. 12, 10, 63. —With gen.:
orandi validus,Tac. A. 4, 21:
colonia virium et opum,id. H. 2, 19:
aevi,Aur. Vict. Caes. 16 fin.—Hence, advv.
A vălĭdē, strongly, stoutly, vehemently, mightily, powerfully, exceedingly, very, etc. (not in Cic. or Cæs.):
ut valide tonuit!Plaut. Am. 5, 1, 10:
quam valide tonuit,id. ib. 5, 1, 78:
fluctuat valide mare,id. Rud. 2, 1, 14:
ne tua vox valide valet!id. Pers. 3, 3, 22:
vostra latera loris faciam valide varia uti sint,id. Ps. 1, 2, 12:
amare valide coepi hinc meretricem,id. Merc. prol. 42; 48.—Comp.:
validius clamare,Phaedr. 3, 16, 6:
quo me validius cruciaret,Quint. 6, praef. § 8:
quanto validius bonos inhibet pudor quam metus,id. 9, 2, 76:
utros peccare validius putem,id. 10, 3, 12:
abrogant fidem validius,Plin. 28, 2, 4, § 20:
poëtae sunt molesti validius,Phaedr. 4, epil. 9.— Sup.: validissime alicui favere, Cael. ap. Cic. Fam. 8, 2, 1:
cupere,Plin. Ep. 9, 35, 1; 3, 15, 2.—*
2 As a reply in the affirmative, certainly, by all means, to be sure: Ca. Legirupa. Ba. Valide. Ps. Pernicies adulescentum. Ba. Acerrime, etc., Plaut. Ps. 1, 3, 130; cf. v. 110.—
B In a contr. form, valdē, an intens. adv., strongly, vehemently, energetically, vigorously, intensely, very, very much, exceedingly (freq. and class.; cf.: graviter, multo, bene, magnopere, etc.).
(a) With verbs: quidquid volt, valde volt, Caes. ap. Cic. Att. 14, 1, 2:
nunc inhibere illud tuum, quod valde mihi arriserat, vehementer displicet,Cic. Att. 13, 21, 3:
epistula tua, quae me valde levavit,id. ib. 4, 7, 1:
de Vergilii parte valde probo,id. ib. 13, 26, 1:
alicui valde interdicere, ut, etc.,id. Rep. 1, 39, 61:
non valde moveri,id. ib.:
hos sermones ... lacessivi numquam, sed non valde repressi,id. Fam. 3, 8, 7:
litteras tuas valde exspecto,id. ib. 16, 19:
ille se profecisse sciat, cui Cicero valde placebit,Quint. 10, 1, 112.—Strengthened by nimis:
tu vero eum nec nimis valde umquam nec nimis saepe laudaveris,Cic. Leg. 3, 1, 1.—By tam:
hoc est in vitio, dissolutionem naturae tam valde perhorrescere,Cic. Fin. 5, 11, 31:
nil mihi tam valde placeat, quod, etc.,Cat. 68, 77:
quem tam diu tamque valde timuissent,Nep. Eum. 11, 2:
de remedio non tam valde laboro,Petr. 17.—By quam:
vosmet videte, quam mihi valde placuerit,Plaut. Merc. prol. 103:
quam valde universi admurmuraverint,Cic. Verr. 2, 5, 16, § 41: significare quam valde probetis ea, quae, etc., Caes. ap. Cic. Att. 9, 7, C, 1.—
(b) With adjectives:
magistratus valde lenes et remissi,Cic. Rep. 1, 43, 66:
aetas valde longa,id. ib. 1, 37, 58:
exspectatio valde magna,id. Fam. 15, 17, 3:
cui me praeripere desponsam laudem, valde est iniquum,id. Har. Resp. 3, 6:
homo et acutus, ut Poenus, et valde studiosus ac diligens,id. Ac. 2, 31, 98:
mala valde est Bestia,Cat. 69, 7:
quoties verbum verbo aut non dissimile valde quaeritur,Quint. 9, 3, 75.—With tam:
quasi vero quicquam sit tam valde, quam nihil sapere, vulgare,Cic. Div. 2, 39, 81.—With quam: nam suos valde quam paucos habet, Brut. ap. Cic. Fam. 11, 13, 3.—
(g) With adverbs: insanum valde uterque deamat, Plaut. Fragm. ap. Non. 127, 26:
valde vehementer et libere dicere,Cic. Att. 14, 1, 2:
illud valde graviter tulerunt,id. ib. 1, 17, 8:
rem valde bene gerere,id. Fam. 1, 8, 7:
valde multum,id. Q. Fr. 3, 9, 9.—
b Comp. (rare; cf.
valide, supra): novit me valdius ipso,Hor. Ep. 1, 9, 6:
valdius oblectat populum,id. A. P. 321.—
c Sup.:
quos valdissime diligunt,Sen. Brev. Vit. 8, 4.—*
2 As a strongly confirmative reply, yes, certainly: Ca. Meam tu amicam vendidisti? Ba. Valde, viginti minis, Plaut. Ps. 1, 3, 110.