LOGOI

The corpus record — Latin

fastigium

fastigium

top, summit

Generated live from the audited Latin corpus — every figure on this page is a database query, not prose from memory.

Where it lives

Densest 12 of 100 attested works shown, by occurrences per 10,000 attested tokens.

What it meant

1. fastigium — de Vaan

fastigium 'top, summit', fastus 'pride' < *bhrst-, but this yields no sense. The etymology of infestus as 'implacable' < *n-gwhect-to~y still supported by Leumann 1977: 168, is semantically farther off, and phonetically possible only if we assume restoration of *-fo- after dental clusters became ss (unlikely) or if we assume a suffix *-5/o-. If festtnare^ confestim contain a noun *festi- 'hurry' < *fristi-y this … — [de Vaan, s.v. fastigium, p. 317]

2. fastīgĭum — Lewis & Short

fastīgĭum, ii, n.cf. Sanscr. bhrshtīs, corner, rim; Gr. a)/-flaston, aplustria, the ornamented stern of a ship; O. H. Germ. brort, the prow,

I the top of a gable, a gable end, pediment (syn.: cacumen, culmen, vertex, apex).
I Prop.: Capitolii fastigium illud et ceterarum aedium non venustas, sed necessitas ipsa fabricata est ... utilitatem templi fastigii dignitas consecuta est, Cic. de Or. 3, 46, 180; cf.: fastigia aliquot templorum a culminibus abrupta, Liv. 40, 2, 3: evado ad summi fastigia culminis, Verg. A. 2, 458; Cic. Q. Fr. 3, 1, 4, § 14.—Hence, meton., the roof of a house, Verg. A. 8, 491; 9, 568; Val. Fl. 2, 235: habere pulvinar, simulacrum, fastigium, flaminem, id. Phil. 2, 43, 110; cf. of the same: omnes unum in principem congesti honores: circa templa imagines ... suggestus in curia, fastigium in domo, mensis in caelo, Flor. 4, 2 fin.: Romae signa eorum sunt in Palatina aede Apollinis in fastigio, Plin. 36, 5, 4, § 13; cf. id. 35, 12, 43, § 152; Vitr. 3, 2.—Transf.: operi tamquam fastigium imponere, Cic. Off. 3, 7, 33.—
B Transf.
1 The extreme part, extremity of a thing, whether above or below.
a Top, height, summit: colles ... pari altitudinis fastigio oppidum cingebant, Caes. B. G. 7, 69, 4: opus nondum aquae fastigium aequabat, Curt. 4, 2, 19: summi operis, id. 4, 2, 8: jamque agger aequaverat summae fastigia terrae, id. 8, 10, 31: aquatilium ova rotunda, reliqua fere fastigio acuminata, Plin. 10, 52, 74, § 145: gracilitas (arundinis) nodis distincta leni fastigio tenuatur in cacumina, id. 16, 36, 64, § 158; cf.: cornua in leve fastigium exacuta, id. 11, 37, 45, § 124; 16, 33, 60, § 141; Vulg. 2 Reg. 18, 24.—In plur., Lucr. 4, 827: muri, Val. Fl. 2, 553: fontis fastigium, i. e. the height on which the fountain sprang up, Hirt. B. G. 8, 41, 5.—
b The lower part, depth: forsitan et scrobibus quae sint fastigia, quaeres, what should be the depth of the trenches, Verg. G. 2, 288.—
2 (From the sloping form of the gable.) A slope, declivity, descent: ab oppido declivis locus tenui fastigio vergebat, Caes. B. C. 1, 45, 5: jugum paulo leniore fastigio, id. ib. 2, 24, 3: iniquum loci ad declivitatem fastigium, id. B. G. 7, 85, 4: rupes leniore submissa fastigio, Curt. 6, 6, 11: capreoli molli fastigio, Caes. B. C. 2, 10, 3; 2, 24, 3: musculi, id. ib. 2, 11, 1: scrobes paulatim angustiore ad infimum fastigio, i. e. gradually narrowing from top to bottom, id. B. G. 7, 73, 5; cf.: si (fossa) fastigium habet, ut (aqua) exeat e fundo, Varr. R. R. 1, 14, 2.—
3 In the later grammarians, an accent placed over a word, Mart. Cap. 3, § 264; § 268 al.; Diom. p. 428 P.
II Trop.
A The highest part, summit, the highest degree, most exalted rank or dignity (perh. only since the Aug. per.): quicquid numinum hanc Romani imperii molem in amplissimum terrarum orbis fastigium extulit, Vell. 2, 131, 1; cf.: sic fit, ut dei summum inter homines fastigium servent, Plin. Pan. 52, 2: et quoad usque ad memoriam nostram tribuniciis consularibusque certatum viribus est, dictaturae semper altius fastigium fuit, Liv. 6, 38 fin.; cf.: in consulare fastigium vehi, Vell. 2, 69, 1: ad regium fastigium evehere aliquem, Val. Max. 1, 6, 1: alii cives ejusdem fastigii, Liv. 3, 35, 9: stare in fastigio eloquentiae, Quint. 12, 1, 20: rhetoricen in tam sublime fastigium sine arte venisse, id. 2, 17, 3: et poësis ab Homero et Vergilio tantum fastigium accepit, et eloquentia a Demosthene, id. 12, 11, 26; cf.: magice in tantum fastigii adolevit, ut, etc., grew into such esteem, Plin. 30, 1, 1, § 2.—
2 In gen., dignity, rank, condition: (M. Laetorio) curatio altior fastigio suo data est, Liv. 2, 27, 6; cf.: ampliora etiam humano fastigio decerni sibi passus est, Suet. Caes. 76: tamquam mortale fastigium egressus, Tac. A. 15, 74: animus super humanum fastigium elatus, Curt. 9, 10 med.: quales ex humili magna ad fastigia rerum extollit Fortuna, Juv. 3, 39.—
B A leading or chief point, head in a discourse; a principal sort or kind (rare): summa sequar fastigia rerum, Verg. A. 1, 342: e quibus tribus fastigiis (agrorum) simplicibus, sorts, kinds, Varr. R. R. 1, 6, 2: propter haec tria fastigia formae discrimina quaedam fiunt sationum, id. ib. 1, 5: haec atque hujuscemodi tria fastigia agri, etc., id. ib. 1, 6, 6; cf. also: quo fastigio sit fundus, id. ib. 1, 20 fin. (and v. Lachm. ad Lucr. p. 223): laudem relego fastigia summa, Prisc. Laud. Anast. 148.

In the wild

6 of 322 attestations shown.

Where it came from

  • de Vaan, Etymological Dictionary of Latin and the other Italic Languages (Brill 2008) Treated in de Vaan, Etymological Dictionary of Latin and the other Italic Languages (Brill 2008) s.v. fastigium (scan p. 317; entry #819). Root candidates: *festi-, *ingant-, *ingent-.

Downloads

CC BY 4.0 with receipt attribution — every file carries its license line. What is exportable

Latin text and lemmatization derived from the Perseus Digital Library (canonical-latinLit), CC BY-SA 4.0. Lewis & Short (public domain) via Perseus. This derived data is shared under the same CC BY-SA 4.0 license.