nātūrālis — Lewis & Short
nātūrālis, e, adj.natura,
naturalis pater, opp. to adoptive father,Cic. Phil. 3, 6, 15:
in adoptionem dato redire in familiam liceat, si pater naturalis sine liberis decesserit,Quint. 3, 6, 96: filius ( = kata\ fu/sin ui/o/s), Liv. 42, 52:
Pauli nepos,id. 44, 44; Suet. Tib. 52; Gai. Inst. 2, 137; 3, 31:
qui in avi sui naturalis potestate est,Dig. 37, 8, 1, § 2; also, natural, illegitimate ( = nothus), Dig. 40, 5, 40; 36, 1, 80, § 2; Aug. Conf. 6, 12; Inscr. Grut. 945, 3.—
naturale est alicui,it is natural to one, it is his innate quality, Plin. 11, 37. 54, §
144: historia, id. praef. § 1: motus naturalis,Cic. Fin. 1, 6, 19:
societas,id. Off. 1, 16, 50:
lex,id. N. D. 1, 14, 36:
notio naturalis atque insita in animis nostris,id. Fin. 1, 9, 31:
naturalis, non fucatus nitor,id. Brut. 9, 36:
bonum,id. Cael. 5, 11: dies, a natural day, i. e. from sunrise to sunset, opp. to the dies civilis, Censor. de Die Nat. 23;
v. civilis: mors,a natural, not a violent death, Plin. 7, 53, 54, § 180 (for the class. mors necessaria, Cic. Mil. 7, 16):
naturales exitus,the anus, Col. 6, 30, 8:
naturalia desideria,the serual impulse, id. 6, 24, 2; 6, 27, 7: loca naturalia, the sexual parts of men and animals, Cels. 1, p. 11 Milligan.—As subst.: nātūrāle, is, n., the private parts:
sanguinis pars per naturale descendit,Cels. 5, 26, 13; 7, 26, 1 al.—More freq. plur., nātūrālĭa, ĭum, n., in same sense, Cels. 4, 21 init.; 5, 20, 4; 6, 18, 2 al.; Col. 6, 27, 10; Just. 1, 4, 2.—
naturales quaestiones,Cic. Part. 18, 64:
historia, Plin. H. N. praef. § 1: philosophia,Isid. Orig. 2, 24, 12.—
philosophi duos Joves fecerunt, unum naturalem, alterum fabulosum,Lact. 1, 11. —Hence, adv.: nātūrālĭter, naturally, conformably to nature, by nature:
nec vero umquam animus hominis naturaliter divinat,Cic. Div. 1, 50, 113:
alacritas naturaliter innata,Caes. B. C. 3, 92:
inter naturaliter dissimillimos,Vell. 2, 60, 5; Plin. 11, 37, 47, § 130:
profluere (urinam),Cels. 7, 26, 1; Hirt. B. Alex. 8:
est aliquid in omni materiā naturaliter primum,Quint. 3, 8, 6.