urbānus — Lewis & Short
urbānus, a, um, adj.urbs,
nostri majores non sine causā praeponebant rusticos Romanos urbanis,Varr. R. R. 2, praef. §
1: rustica et urbana vita,id. ib. 3, 1, 1:
vita (opp. rustica),Quint. 2, 4, 24; cf. Ter. Ad. 1, 1, 17:
urbani assidui cives, quos scurras vocant,Plaut. Trin. 1, 2, 165:
scurra,id. Most. 1, 1, 14:
leges,id. Rud. 4, 3, 85:
tribus,Cic. de Or. 1, 9, 38:
praetor,Caes. B. C. 3, 20:
plebes,Sall. C. 37, 4:
servitia,id. ib. 24, 4:
exercitus,Liv. 27, 3, 9:
administratio rei publicae (opp. provincialis),Cic. Q. Fr. 1, 1, 15, § 43:
res,Plaut. Cas. 1, 13; Caes. B. G. 7, 6:
motus,id. ib. 7, 1:
luxus,Tac. A. 2, 44: praedia, land and houses, all land covered by buildings (v. praedium), Dig. 50, 16, 198; 8, 1, 1; cf. ib. 8, tit. 2:
fundus,Cato, R. R. 8, 2:
rus,Just. 31, 2:
cohortes,Dig. 25, 1, 8, § 9.—
urbani fiunt rustici,Plaut. Merc. 4, 3, 15 sq.:
omnes urbani, rustici,Cic. Fin. 2, 23, 77:
sermo omnis non modo urbanorum, sed etiam rusticorum,id. Or. 24, 81:
otiosi,Liv. 5, 20, 6:
obrepere urbanis,Plin. Ep. 9, 20, 2.—
diligere secessum, quem tu nimis urbanus es, nisi concupiscis,Plin. Ep. 2, 17, 29.—
comis, humanus): hominem non solum sapientem, verum etiam, ut nunc loquimur urbanum,Cic. Fam. 3, 8, 3; cf. Quint. 8, 3, 34 sq.; so Cic. Verr. 2, 1, 6, § 17.—
acanthi topiariae et urbanae herbae,id. 22, 22, 34, § 76.—
in vocibus nostrorum oratorum recinit quiddam et resonat urbanius,Cic. Brut. 46, 171:
genus dicendi,Quint. 2, 8, 4:
os facile, explanatum, jucundum, urbanum, id est, in quo nulla neque rusticitas neque peregrinitas resonet,id. 11, 3, 30:
distinctior et urbanior et altior Cicero,Tac. Or. 18.—
dictum per se urbanum,id. 6, 3, 54:
circumfertur Marcii Philippi velut urbanissimum factum atque dictum,Col. 8, 16, 3:
qui est in isto genere urbanissimus,Cic. Cael. 15, 36:
Romani veteres atque urbani sales,id. Fam. 9, 15, 2:
homines lauti et urbani,Cic. Verr. 2, 1, 6, § 17:
hic tibi comis et urbanus liberque videtur,witty, clever, Hor. S. 1, 4, 90:
urbanus coepit haberi,id. Ep. 1, 15, 27:
in senatu dicax et urbanus et bellus,Plin. Ep. 4, 25, 3:
urbanos qui illa censuerunt dicam an miseros? Dicerem urbanos, si senatum deceret urbanitas,id. ib. 8, 6, 3.—
frontis ad urbanae descendi praemia,Hor. Ep. 1, 9, 11:
audacia,Cic. Prov. Cons. 4, 8.—Adv.: urbānē (acc. to II. A.).
severe et graviter et prisce agere, an remisse ac leniter et urbane,Cic. Cael. 14, 33:
urbanius agere,id. ib. 15, 36: urbanissime et prudentissime adjuvit, Treb. Gallien. 14.—More freq.,
aliquem facete et urbane ridere,Cic. Fin. 1, 11, 39:
bene et urbane dicere,Quint. 6, 3, 42; 5, 7, 26; 6, 1, 46 al.:
interrogare,id. 11, 3, 126:
emendare,id. 8, 3, 54:
urbanius elabi,id. 2, 11, 2:
urbanissime respondere,Gell. 15, 5, 3.