quando — Lewis & Short
quando (old form quandod, acc. to adv. and
Fest. p. 258 b Müll.),I conj.
I Adv.
A Interrog., at what time? when? Do. Venit Chaerea. Ph. Quando? Do. Hodie. Ph. Quamdudum? Do. Modo, Ter. Eun. 4, 4, 30; id. Heaut. 2, 2, 9; Cic. de Or. 1, 22, 102; id. Pis. 21, 49:
o rus, quando ego te aspiciam? quandoque licebit? etc.,Hor. S. 2, 6, 60; id. Epod. 9, 1; id. C. 1, 24, 8:
dic mihi cras istud, Postume, quando venit?Mart. 5, 58, 2.—
B Rel., at what time, when:
non intellegitur, quando obrepat senectus,Cic. Sen. 11, 38:
quaeres, quando iterum paveas,Hor. S. 2, 7, 69:
quando ipsos loqui, quando advocati voce uti deceat, quartus liber continet,Quint. 11, 1, 59:
expectans quando incipiendum sit,id. 11, 3, 159.—
C Indef., at what time soever, i. e. at any time, ever, some time, some day, = aliquando, esp. after num, si, and ne:
exsistit hoc loco quaestio, num quando amici novi veteribus sint anteponendi,Cic. Lael. 19, 67:
ut, si quando auditum sit, prodigii simile numeretur,id. Rosc. Am. 13, 37; id. Rep. 1, 38, 59 Moser N. cr.; Ov. A. A. 2. 15:
ne quando liberis proscriptorum bona patria reddantur,Cic. Rosc. Am. 50, 145:
ut ne quando amare inciperemus,id. Lael. 16, 60:
fuisse autem illic pluviam, ne quando quidem auditum est,Sulp. Sev. Dial. 1, 3, 4.— Strengthened by umquam, Liv. 10, 14. —
II Conj.
A Temp., when:
quando esurio, tum (intestina) crepant,Plaut. Men. 5, 5, 27; Enn. ap. Fest. p. 258 Müll. (Ann. v. 416 Vahl.):
tum, quando legatos Tyrum misimus,Cic. Agr. 2, 16, 41; id. Off. 2, 21, 75 (al. si quando): quando dies adveniet, quem praefata Morta est, Liv. Andron. ap. Gell. 3, 16, 11; Hor. S. 2, 2, 42; id. Epod. 16, 27; Verg. A. 6, 50.—
B Transf., causal, since then, because then (class.; v. Krebs, Antibarb. p. 971; Madv. ad Cic. Fin. 5, 8, 21; in some passages, esp. of Cic., quando has been changed to quoniam by the editors; cf.
Reisig. Vorles. p. 465): quando igitur virtus est adfectio animi constans,Cic. Tusc. 4, 15, 34 B. and K.:
quando igitur potest tibi Publius Geminus videri, quid habes, etc.,id. Ac. 2, 26, 85:
quando igitur inest in omni virtute cura quaedam,id. Fin. 5, 23, 67.—
2 In gen., since, because, seeing that, inasmuch as (= quoniam, v. Drak. ad Liv. 33, 2, 98; freq. in Liv.; otherwise mostly poet. and post-Aug.); with indic.:
quando ita tibi lubet, vale atque salve,Plaut. Cist. 1, 1, 118:
quando habeo multos cognatos, quid opus sit mihi liberis?id. Mil. 3, 1, 110:
quando hoc bene successit,Ter. Ad. 2, 4, 23:
duc me ad eam, quando huc veni,id. And. 4, 5, 23:
maneamus ergo in illā eādem sententiā, quando hoc miserius esse nihil potest,Cic. Att. 9, 13, 8:
nunc, quando per illam licet,Sall. J. 102, 9:
volo ego illi beluae ostendere, quando adeo ferox praesultat hostium signis,Liv. 7, 10, 3; 9, 4, 8:
quando injussu populi facta est,id. 9, 8, 5:
quando in apertum semel discrimen evasura esset res,id. 10, 14, 8:
quando id certum atque obstinatum est,id. 2, 15, 5; Quint. 5, 7, 6; cf. id. 1, 8, 9; 2, 12, 12:
cur non sit orator, quando, quod difficilius est, oratorem facit,id. 12, 8, 5; cf. id. 1, 6, 18; 11, 1, 10 et saep.:
validiore apud eos Arminio, quando bellum suadebat,Tac. A. 1, 57; cf. id. ib. 1, 44; 4, 6; id. H. 1, 87 et saep.—With subj.:
quando senescant sata quaedam aquā,Plin. 17, 4, 3, § 28.