1. jŭbĕo — Lewis & Short
jŭbĕo, jussi, jussum (jusso for jussero,
Verg. A. 11, 467; Sil. 12, 175:I
justi for jussisti,Ter. Eun. 5, 1, 15.—Inf.:
jusse,Ter. Heaut. 5, 2, 48:
jussitur for jubetur,Cato, R. R. 14), 2, v. a. perh. = jus habere, to regard as right, hence, to order one to do something, to bid, tell, command (syn.: mando, impero, praecipio).
I In gen.:
jubesne? jubeo, cogo atque impero,Ter. Eun. 2, 3, 97:
ut justi (jussisti),Plaut. Men. 5, 9, 85:
defessa jubendo, est saeva Jovis conjux,Ov. M. 9, 198:
sic jubeo, stat pro ratione voluntas,Juv. 6, 223.
(a) With an objectclause:
jubeto, istos foras exire,Ter. Eun. 2, 3, 16:
hae me litterae Dolabellae jubent ad pristinas cogitationes reverti,Cic. Att. 9, 13, 2:
Perdicca pueros equos jussit conscendere,Curt. 10, 8, 4:
eos suum adventum exspectare jussit,Caes. B. G. 1, 27 so with pass.:
deos iratos Tarentinis relinqui jussit,Liv. 27, 16, 8.—
(b) With ut or ne:
jubet sententiam ut dicat suam,Plaut. Am. 1, 1, 50:
jubere ut haec quoque referret, etc.,Cic. Verr. 2, 4, 12, § 28; Liv. 28, 36, 2; Curt. 8, 5, 38; 5, 13, 19; Suet. Tib. 22:
jussitque ut quae venissent naves Euboeam peterent,Liv. 32, 16; Hor. S. 1, 4, 121.—
Esp. of decrees of the people: senatus decrevit populusque jussit, ut, etc.,Cic. Verr. 2, 2, 67, § 161; id. Pis. 29, 72; id. Dom. 17, 44; Gell. 5, 19 (cf. II. B. infra):
quod ne fieret, consules jusserunt,Hirt. B. G. 8, 52. —
(g) With subj. alone (ante-class. and postAug., Madv. Gr. §
390): jube, mihi denuo respondeat,Ter. Eun. 4, 4, 24; Liv. 30, 19, 2; 24, 10, 4; cf. esp. Ter. Eun. 3, 27, 3 sq. Weissenb.;
28, 36, 2: rescribat multa jubeto,Ov. Am. 1, 11, 19; id. M. 8, 795: 11, 588 al.—
(d) With dat. pers.:
qui scribae ... deos iratos Tarentinis relinqui jussit,Liv. 27, 16, 8:
Hercules sacrorum custodibus jussit, ne mulierem interesse permitterent,Macr. S. 1, 12, 28:
quibus jusserat, ut instantibus resisterent,Tac. A. 13, 40:
Britannico jussit, exsurgeret,id. ib. 13, 15:
suis rex cultu feminarum abstinere jussit,Curt. 5, 6, 8.—(e) With acc. pers. vel rei:
jube famulos, rem divinam mihi apparent,Plaut. Stich. 2, 2, 71:
litterae non quae te aliquid juberent, sed, etc.,Cic. Fam. 13, 26:
sed tu jussisses Eurysthea,Mart. 9, 66, 7:
neque jubere caedem fratris palam audebat,Tac. A. 13, 15:
Nero jussit scelera,id. Agr. 45.—(z) With acc. rei and dat. pers.:
tributum iis Drusus jusserat modicum,imposed, Tac. A. 4, 72; cf.
II. B. 2. infra: pacem jubebo Omnibus,Stat. Th. 7, 32.—(h) Pass.:
quod jussi sunt faciunt,Caes. B. G. 3, 6:
consules jubentur scribere exercitum,Liv. 3, 30:
opto ut ea potissimum jubear, quae, etc.,Plin. Ep. 9, 26:
Germanos non juberi, non regi,Tac. H. 4, 76:
jussi sunt aegri deferri,Suet. Tib. 11; cf.:
locus lautiaque legatis praeberi jussa,Liv. 28, 39, 19.—
II In partic.
A To wish, desire, entreat, bid:
jubeto habere bonum animum,Plaut. Pers. 2, 5, 2:
sperare nos amici jubent,Cic. Fam. 14, 1, 2: valde jubeo gaudere te, id. ib. 7, 2, 3:
Caesar te sine cura esse jussit,id. Att. 12, 6, 3:
Dionysium jube salvere,salute him for me, id. ib. 4, 14. —So ellipt.:
jubeo Chremetem,Ter. And. 3, 3, 1.—
B In polit. lang.
1 To order, decree, ratify, approve the introduction of a proposed law:
quae scisceret plebs aut quae populus juberet,Cic. Flac. 7, 15; Sall. J. 40, 3:
legem populus Romanus jussit de civitate tribuenda,Cic. Balb. 17, 38:
dicere apud populum de legibus jubendis aut vetandis,id. de Or. 1, 14, 60.—Absol. with de:
de omnibus his—populum jussisse,Liv. 38, 45.—
2 To designate, appoint, assign:
Tullum Hostilium regem populus jussit,Liv. 1, 22, 1 Weissenb.:
id modo excepere ne postea eosdem tribunos juberent,id. 3, 30:
quem vos imperatorem jussistis,Sall. J. 85, 11:
postquam ei provinciam Numidiam populus jussit,allotted, id. ib. 84, 1.—
3 Hence the formula, Velitis, jubeatis, with which the magistrates called upon the people to confirm any thing proposed to them:
rogationem promulgavit: vellent, juberent Philippo regi bellum indici,Liv. 31, 6.—
C Med. t. t., to prescribe, order:
quod jussi ei dari bibere, date,Ter. And. 3, 2, 4; Petr. 56, 3:
aegrotus, qui jussus sit vinum sumere,Cic. N. D. 3, 31, 78.—
D Transf.:
qui modo, si volucres habuissem regna jubentes, In populo potui maximus esse meo,Ov. F. 5, 461.