2. tăcĕo — Lewis & Short
tăcĕo, cŭi, cĭtum, 2, v. n. and
I a. [etym. dub.; perh. root tak-, tvak-, to be or make quiet, content; Sanscr. tucyati, to satisfy; v. Fick, Vergl. Wört. s. v. § 73; 362].
I Neutr., to be silent, i. e. not to speak, to say nothing, hold one's peace (therefore more limited in signif. than silere, to be still, to make no noise): qui dicta loquive tacereve possit, Enn. ap. Gell. 12, 4 (Ann. v. 255 Vahl.); so, tacere ac fabulari, id. ap. Non. 475, 2 (Trag. v. 182 ib.): Ag. Ne obturba ac tace. Mil. Taceo. Ag. Si tacuisses, jam istuc taceo non natum foret, Plaut. Poen. 1, 2, 49 sq.: silete et tacete,
id. ib. prol. 3; cf. id. Capt. 3, 1, 19: taceamne an praedicem,
Ter. Eun. 4, 4, 54; 5, 2, 60; id. And. 2, 3, 25: ea lingulaca est nobis, nam numquam tacet,
Plaut. Cas. 2, 8, 62: ad loquendum atque ad tacendum tute habeas portisculum,
id. As. 3, 1, 15: tacendo loqui videbantur,
Cic. Sest. 18, 40: hic Abdera, non tacente me,
id. Att. 4, 17, 3 B. and K.: nobis tacentibus,
id. Ac. 2, 32, 101: an me taciturum tantis de rebus existimavistis?
Cic. Verr. 1, 9, 27: taceamus,
Liv. 40, 9, 5: tacere nondum volumus,
Sid. Ep. 8, 16.—Impers. pass.: taceri si vis, vera dicito,
Ter. Eun. 1, 2, 26: ut doceam Rullum posthac in iis saltem tacere rebus, in quibus de se et de suis factis taceri velit,
Cic. Agr. 3, 2, 4.—
B Transf., for silere, of animals and things, concr. and abstr., to be still, noiseless, quiet, at rest (mostly poet.): canis ipse tacet,
Tib. 2, 4, 34; cf.: vere prius volucres taceant, aestate cicadae,
Ov. A. A. 1, 271: nox erat ... Cum tacet omnis ager pecudes pictaeque volucres,
Verg. A. 4, 525; cf. nox,
Cat. 7, 7: nec diu taceat procax locutio,
id. 61, 126: non oculi tacuere tui,
Ov. Am. 2, 5, 17: plectra dolore tacent; muta dolore lyra est,
id. H. 15, 198: tacet stridor litui,
Sen. Thyest. 575: essedo tacente,
noiseless, Mart. 4, 64, 19: Ister tacens,
i. e. standing still, frozen, id. 7, 84, 3: solitudo et tacentes loci,
hushed, still, Tac. H. 3, 85: loca tacentia,
the under world, the silent land, Verg. A. 6, 265: aquae tacentes,
Prop. 4 (5), 4, 49. tacere indolem illam Romanam,
i. e. did not show itself, had disappeared, Liv. 9, 6, 12: blanditiae taceant,
Ov. Am. 1, 4, 66.—
II Act., to pass over in silence, be silent respecting a thing (rare but class.): et tu hoc taceto,
Plaut. Pers. 2, 2, 64: quae vera audivi, taceo et contineo,
Ter. Eun. 1, 2, 23; Plaut. Ep. 5, 1, 44: enuntiabo ... quod adhuc semper tacui et tacendum putavi,
Cic. de Or. 1, 26, 119: quid dixit aut quid tacuit?
Hor. Epod. 5, 49: commissa tacere Qui nequit,
id. S. 1, 4, 84: ut alios taceam,
not to speak of others, Ov. M. 13, 177; so, Narcissum,
Verg. G. 4, 123: novercas,
Sen. Hippol. 558 et saep.: tacebimus, quid in ipso homine prosit homini?
Plin. 28, 1, 1, § 1.—Pass.: ignotumst, tacitumst, creditumst,
Ter. Ad. 3, 4, 28: aureus in medio Marte tacetur Amor,
Ov. Am. 2, 18, 36: vir Celtiberis non tacende gentibus,
Mart. 1, 50, 1. — Hence, subst.: tăcenda, ōrum, n., things not to be uttered: dicenda tacenda locutus, r(hta\ kai\ a)/rrhta, things fit and unfit to be spoken, Hor. Ep. 1, 7, 72; cf.: gravis est culpa tacenda loqui,
Ov. A. A. 2, 604.—Hence, tă-cĭtus, a, um, P. a.
A Pass., that is passed over in silence, not spoken of, kept secret, unmentioned: prima duo capita epistulae tuae tacita mihi quodammodo relinquenda sunt,
Cic. Fam. 3, 8, 2: aliquid tacitum tenere,
id. de Or. 3, 17, 64; cf.: quod cum ab antiquis tacitum praetermissumque sit,
Liv. 6, 12, 3; Verg. A. 6, 841: tacitum erit,
Plaut. Pers. 2, 2, 64: suspendas potins me, quam tacita tu haec auferas,
i. e. without my speaking of it, uncontradicted by me, id. As. 4, 2, 7; cf.: cetera si reprehenderis, non feres tacitum,
Cic. Att. 2, 3, 2: ne id quidem ab Turno tulisse tacitum ferunt: dixisse enim, etc.,
Liv. 1, 50, 9; so, too, tacitum ferre. id. 3, 45, 6: non patientibus tacitum tribunis, quod, etc., id. 7, 1, 5: tacere nequeo misera, quod tacito usus est,
silence, Plaut. Cist. 1, 2, 7. —
2 Transf.
a In jurid. lang., that is done without words, assumed as a matter of course, silent, implied, tacit: non omnia scriptis, sed quaedam, quae perspicua sint, tacitis exceptionibus caveri,
Cic. Inv. 2, 47, 140: conventio,
Dig. 20, 2, 3: condicio,
ib. 23, 3, 68: jus,
ib. 29, 2, 66: substitutio,
ib. 28, 5, 25: indutiae,
Liv. 2, 18; 2, 64; 23, 46: fideicommissum,
Quint. 9, 2, 74.—
b That is done or exists in silence; silent, secret, hidden, concealed: senatus decrevit, ut tacitum judicium ante comitia fierit,
Cic. Att. 4, 17, 3 Bait.: aures ipsae tacito eum (modum) sensu sine arte definiunt,
id. Or. 60, 203: omnes enim tacito quodam sensu sine ullā arte aut ratione quae sint ... recta ac prava dijudicant,
id. de Or. 3, 50, 195: ob tacitas cum Marcello offensiones,
Vell. 2, 93, 2: tacitum vivit sub pectore vulnus,
Verg. A. 4, 67; so, affectus,
Ov. M. 7, 147: pudor,
id. ib. 7, 743: ira,
id. ib. 6, 623: dissimulare sperasti, tacitusque meā decedere terrā,
secretly, unobserved, Verg. A. 4, 306.—Subst.: tăcĭtum, i, n., a secret: taciti vulgator,
Ov. Am. 3, 7, 51. —
B Act. or neutr., that does not speak, not uttering a sound, silent, still, quiet, noiseless, mute: quod boni est, id tacitus taceas tute tecum et gaudeas,
Plaut. Ep. 5, 1, 44: tacitus tace modo,
id. Poen. 4, 2, 84: mulier,
id. Rud. 4, 4, 70; cf.: lacrumans tacitus auscultabat, quae ego loquebar,
id. Bacch. 4, 9, 59: quid exspectas auctoritatem loquentium, quorum voluntatem tacitorum perspicis?
Cic. Cat. 1, 8, 20; 3, 11, 26: vos me jam hoc tacito intellegetis,
Cic. Verr. 2, 2, 73, § 180: quae (patria) tecum tacita loquitur,
id. Cat. 1, 7, 18: voluntas; quae si tacitis nobis intellegi posset, verbis omnino non uteremur,
id. Caecin. 18, 53; Cic. Verr. 2, 3, 16, § 41: nihil me mutum delectare potest, nihil tacitum,
id. Cat. 3, 11, 26: si quam conjecturam adfert hominibus tacita corporis figura,
id. Rosc. Com. 7, 20: tacita vestra exspectatio,
id. Clu. 23, 63: assensiones nec tacitae nec occultae,
implied, tacit, id. Mil. 5, 12: si mori tacitum oportet, taceamus,
i. e. without making a defence, Liv. 40, 9, 5: contumeliam tacitus tulit,
id. 35, 19, 1: ut forte legentem Aut tacitum impellat,
i. e. meditating, Hor. S. 1, 3, 65: pro sollicitis non tacitus reis,
eloquent, outspoken, id. C. 4, 1, 14: tacitus pasci si posset corvus,
id. Ep. 1, 17, 50: tacitā fistula cum lyrā,
id. C. 3, 19, 20: totum pererrat Luminibus tacitis,
with silent glances, Verg. A. 4, 364: fulmen,
i. e. without thunder, Luc. 1, 533 et saep.: per tacitum nemus ire,
still, silent, quiet, Verg. A. 6, 386; so, unda,
id. ib. 8, 87: caelum,
id. ib. 3, 515: aër,
Mart. 8, 32, 1: domus,
id. 9, 62, 12: limen,
Verg. A. 7, 343: nox,
Ov. H. 18, 78; id. F. 2, 552.—Subst.: tăcĭtum, i, n., silence: septem surgens sedatis amnibus altus Per tacitum Ganges,
in its silent course, flowing silently, Verg. A. 9, 31; cf.: trahitur Gangesque Padusque Per tacitum mundi,
i. e. through subterranean passages, Luc. 10, 253: somnus per tacitum allapsus,
silently, in silence, Sil. 10, 354: erumpunt sub casside fusae Per tacitum lacrimae,
id. 12, 554; 17, 216.—
C As proper name: Tă-cĭta, ae, f., = Muta, the goddess of Silence: ecce anus in mediis residens annosa puellis Sacra facit Tacitae,
Ov. F. 2, 572; v. also 2. Tacitus.—Adv.: tăcĭtē, silently, in silence, secretly (class.): auscultemus,
Plaut. As. 3, 2, 42: tacite rogare,
Cic. Imp. Pomp. 5, 13: tacite dat ipsa lex potestatem defendendi,
id. Mil. 4, 11: perire tacite obscureque,
id. Quint. 15, 50: non tulit verecundiam senatus,
Liv. 5, 28, 1: exsecrari praetereuntem,
id. 2, 58, 8: annus labens,
Ov. F. 1, 65; Just. 15, 2; Plin. Ep. 5, 17, 2; Val. Max. 6, 5, 2.